ANTYKONCEPCJA AWARYJNA

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Antykoncepcja, która daje komfort, pewność i zadowolenie ze współżycia, staje się coraz bardziej doskonała. Technologia i specjalistyczna wiedza pozwala tak dostosować preparaty hormonalne, aby były one jeszcze bardziej zbliżone do naturalnych, dawały jeszcze bardziej pewną ochronę przed niechcianym macierzyństwem oraz nie powodowały nieprzyjemnych działań ubocznych. Ich skuteczność coraz bardziej zbliża się do stuprocentowego bezpieczeństwa.

Pewność tę burzy jednak rzecz, na którą żadna z pacjentek, nikt z lekarzy czy naukowców nie mają wpływu. Czynnik ludzki. Mimo prawie doskonałych preparatów hormonalnych zdarzyć się może pominięcie więcej niż jednej tabletki antykoncepcyjnej; mimo wytrzymałych prezerwatyw zdarzyć się może ich pęknięcie w trakcie stosunku; wreszcie zdarzyć się może, że anatomicznie dostosowana wkładka domaciczna po prostu się ewakuuje. Przykłady można by mnożyć, ale trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie: jeśli coś pójdzie nie tak – co wtedy?

KONTROLA

W przypadku niezabezpieczonego lub zabezpieczonego niedostatecznie stosunku należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem. Niezwykle istotny jest wywiad lekarski – kiedy doszło do stosunku, w którym momencie cyklu miesiączkowego, jaki był to stosunek. Zdarza się sytuacja, gdy do stosunku dochodzi zaraz przed spodziewaną miesiączką lub jest to stosunek analny/oralny – antykoncepcja nie jest wtedy konieczna.

Wizyta powinna odbyć się możliwie jak najszybciej – podstawowe badanie i USG pozwolą zorientować się lekarzowi w stanie zdrowia pacjentki i zadecydować o wskazaniach do tzw. antykoncepcji „po”.

MOŻLIWOŚCI

Lekarz może skorzystać z dwóch najczęściej stosowanych form leku przeznaczonego do antykoncepcji postkoitalnej. Z zasady powinna być ona określana mianem antykoncepcji doraźnej, jako że wskazuje to na cel jej stosowania, czyli jednorazową ochronę. Przedstawicielami antykoncepcji „po” są dwa preparaty: jeden zawiera lewonorgestrel, a drugi ma w swoim składzie octan uliprystalu. Wskazaniem do stosowania obu tych leków jest niezabezpieczony stosunek. Różnicą jest to, że pierwszy z nich należy zastosować do 72 godzin od takiego zdarzenia, a drugi do 120 godzin. Ważne jest, że leki te działają poprzez mechanizmy niedopuszczające do zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik, więc per se nie są one środkami poronnymi.

Preparaty te, w formie pojedynczej tabletki doustnej wydawanej na receptę, powinny być używane tylko w określonych przypadkach i tylko u pacjentek pozostających pod stałą opieką lekarza. Można je przyjąć jednorazowo w dowolnym dniu w czasie cyklu miesiączkowego. Kontrolna wizyta po 3 tygodniach od przyjęcia leku pozwoli ocenić jego skuteczność i zaplanować dalsze postępowanie antykoncepcyjne. Konieczność kontroli ginekologicznej nie powinna zostać zbagatelizowana, gdyż skuteczność tych preparatów jest duża, ale nie stuprocentowa – o czym pacjentka powinna zostać poinformowana przez lekarza. Konfrontacja badań z różnych ośrodków klinicznych, w których badano skuteczność tych leków, pokazuje, że wskazane jest przyjęcie leku możliwie jak najszybciej po stosunku. Wśród wniosków z tych badań znalazły się także informacje, że antykoncepcja doraźna nie przerwie wcześniej rozpoczętej ciąży (w której doszło do implantacji zapłodnionej komórki jajowej), a więc nie powinna być stosowana w tego typu celach.

Jak każde leki hormonalne, i te preparaty mogą dawać niepożądane dolegliwości. Wśród objawów występujących najczęściej są: krwawienie niezwiązane z miesiączką (występuje w przeciągu kilku dni od zażycia tabletki), nudności, bóle podbrzusza, uczucie zmęczenia. Rzadziej spotykane są zawroty głowy, wrażliwość piersi, opóźnienie miesiączki o ponad 7 dni czy nieregularne krwawienie lub plamienie.

Alternatywą jest skorzystanie z antykoncepcji dwuskładnikowej. Stosowane są wtedy preparaty w znacznie wyższych dawkach i odmiennych od zwyczajowych protokołach przyjmowania. Możliwe jest także założenie miedziowej wkładki wewnątrzmacicznej. Powinno się to odbyć do 5 dni od stosunku. Są to jednak metody rzadziej wykorzystywane, głównie ze względu na częstsze działania uboczne i wysoki koszt.

Coraz powszechniejsze staje się przepisywanie antykoncepcji awaryjnej przez lekarzy rodzinnych. Daje to pacjentce możliwość szybszego działania, gdyż w nagłych przypadkach dostępność do specjalistów ginekologów nadal jest ograniczona.

Antykoncepcja postkoitalna pozostaje bezpiecznym kołem ratunkowym w przypadkach awaryjnych. Powinna być ona jednak stosowana rozważnie, doraźnie i możliwie rzadko. Warto ze swoim ginekologiem omówić sytuacje szczególne wymagające takiego postępowania – o ile spokojniej pacjentka podejmie wtedy odpowiednie kroki.

 

 

 

 

Skomentuj artykuł

Antykoncepcja – skuteczność, wskaźnik Pearla, „niebezpieczne” metody antykoncepcji Antykoncepcja barierowa