Antykoncepcja – bać się czy korzystać?

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

„Czy antykoncepcja jest dla mnie dobra?”

„Czy po antykoncepcji są jakieś powikłania?”

„Czy to prawda, że antykoncepcja powoduje zawały serca?”

 

Popularność środków antykoncepcyjnych jest ogromna. Preparaty doustne, systemy dopochwowe, plastry, wkładki, implanty – odsetek kobiet stosujących którąś z metod antykoncepcji stale przybywa. Ich powszechność, bezpieczeństwo i wygoda stosowania działa zachęcająco, sprawiając, że nawet przeciwniczki przekonują się do nowoczesnych preparatów antykoncepcyjnych.

Czy jednak w każdym przypadku możemy bez strachu i obaw sięgać po antykoncepcję? Czy są mimo wszystko jakieś sytuacje, w których należy zachować się ostrożnie i uważnie przemyśleć wskazania i przeciwwskazania do stosowania hormonów?

Najnowsze trendy ginekologiczne pokazują, że w żadnym przypadku nie należy zapominać, że antykoncepcja hormonalna działa na cały organizm. Liczyć się trzeba z tym, że nie są to środki obojętne i ich stosowanie, na całe szczęście w niewielkim odsetku przypadków, może doprowadzić do mniej lub bardziej groźnych powikłań.

Punktem wyjścia do stosowania terapii hormonalnej powinny być zawsze badania laboratoryjne wykonane na podstawie próbek krwi oraz badanie lekarskie w trakcie wizyty. Istotnymi wskaźnikami, które należy w tym przypadku zbadać, są: morfologia krwi, układ krzepnięcia i enzymy wątrobowe (aspat, alat, bilirubina, fosfataza alkaliczna). Hormony stosowane w antykoncepcji mają na ten układ dwojaki wpływ – z jednej strony poprzez pracę wątroby zostają  w organizmie zmetabolizowane – istotne jest więc, czy wątroba funkcjonuje prawidłowo i terapia hormonalna nie będzie dla organizmu niebezpieczna. Z drugiej strony antykoncepcja wpływać może na pracę układu krzepnięcia – stwierdzono zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych podczas stosowania antykoncepcji. Fakt ten stanowić może zagrożenie u osób, u których w układzie krzepnięcia zdiagnozujemy odchylenia od normy.

Podczas wywiadu chorobowego przed decyzją o stosowaniu antykoncepcji lekarz określi, czy u danej pacjentki stwierdza się obciążenia (schorzenia, choroby układowe, obciążony wywiad rodzinny), które stanowić będą przeciwwskazanie do terapii hormonalnej. Często pojawia się wtedy pytanie o palenie papierosów. Truizmem jest, że palenie szkodzi. W tym przypadku stanowi ono jednak dodatkowe obciążenie – ryzyko powikłań zakrzepowych u pacjentek palących przyjmujących preparaty hormonalne znacznie rośnie. Z tego powodu palącym pacjentkom stosującym doustną antykoncepcję zaleca się zaprzestanie palenia lub preparaty jednoskładnikowe. Inaczej wygląda jej stosowanie u pacjentek po 35. roku życia palącym powyżej 15 papierosów na dobę – dla nich antykoncepcja dwuskładnikowa jest przeciwwskazana.

Badanie lekarskie i USG ginekologiczne stanowi następny krok, który pozwoli stwierdzić ewentualne przeciwwskazania do antykoncepcji. Mimo tego, że jest to rzadka sytuacja, to zdarza się u pacjentki przed rozpoczęciem stosowania antykoncepcji, w trakcie badania USG, stwierdzić ciążę. Bez wątpienia stosowanie antykoncepcji jest wtedy niepotrzebne i niewskazane.

W czasie badania lekarskiego wykonuje się również pomiar ciśnienia tętniczego krwi. Wynik pomiaru dostarczy informacji, czy pacjentka nie cierpi na niezdiagnozowane nadciśnienie tętnicze. W przypadku nieuregulowanego nadciśnienia antykoncepcja hormonalna jest przeciwwskazana.

Największą obawą wśród pacjentek mających rozpocząć terapię hormonalną jest problem z zajściem w ciążę po jej odstawieniu. Ten najbardziej rozpowszechniony mit dotyczący antykoncepcji nie potwierdza się w praktyce. Nie stwierdzono problemów z płodnością, które spowodowane byłyby stosowaną antykoncepcją. Wydaje się tu jednak istotne zaznaczenie, że po jej odstawieniu mogą pojawić się problemy z zajściem w ciążę, są one jednak najczęściej wynikiem problemów zdrowotnych jeszcze sprzed antykoncepcji. Nieregularne cykle, brak miesiączki, cykle bezowulacyjne, cykle zbyt krótkie, zbyt długie i inne problemy związane z cyklem miesiączkowym powinny zostać wyjaśnione przed wprowadzeniem antykoncepcji. Jest to konieczne, gdyż hormony wprowadzą organizm w sztuczny cykl miesiączkowy, uregulują sztucznie miesiączki i mimo ich regularności i braku odchyleń od normy nadal będzie to sztuczny cykl. Powrót do cyklu naturalnego po odstawieniu antykoncepcji może znów stanowić przyczynę zaburzeń płodności.

Każda kobieta powinna zgłaszać się do ginekologa przynajmniej raz do roku. Mimo tego, że w ocenie wielu z nich jest to badanie nieprzyjemne, wizyta lekarska łączy się często z dużym poczuciem wstydu, niechęć do konsultacji jest nadal wysoka, to „wizyta po tabletki” jest doskonałym sposobem na systematyczną kontrolę. Podstawowe badania mogą pomóc zdiagnozować schorzenia czy choroby, o których kobieta mogła długo nie wiedzieć. Warto więc skorzystać z tej okazji i kompleksowo badać swój stan zdrowia. 

Skomentuj artykuł

(R)ewolucja antykoncepcji Antykoncepcja – know-how