Antykoncepcja dla nastolatków

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

W statystykach całego świata dotyczących płodności zauważyć można od dłuższego czasu niepokojący trend. Wiek inicjacji seksualnej co roku obniża się w szybkim tempie. Z danych wynika, że odsetek dziewcząt, które w wieku 15-16 lat mają już za sobą inicjację seksualną, wzrósł prawie trzykrotnie. O ile w 1990 r. 5,5% z nich odbyło pierwszy stosunek, to w 2010 r. już 13,7%. W Polsce, według danych prof. Izdebskiego z 2008 roku, przed 15. rokiem życia inicjację seksualną przeżyło 3% dziewcząt i 10% chłopców. Pośród 15- i 16-latków inicjację seksualną ma za sobą 19% osób. W grupie 17-19-latków inicjację seksualną przeżyło 51% badanych. Nie tyle istotny jest wiek inicjacji, co odsetek niechcianych ciąż wśród nastolatków i co dalej za tym idzie – odsetek aborcji w tej grupie wiekowej. Z tego powodu wśród ginekologów, edukatorów seksualnych czy psychologów powinien pojawić się imperatyw szerokiej i merytorycznie uzasadnionej edukacji seksualnej.

Jak ważny jest to problem, pokazuje raport dotyczący występowania ciąż u nastolatek w USA:

  • połowa ciężarnych nastolatek zaszła w ciążę w ciągu pierwszych 6 miesięcy od momentu inicjacji;
  • do co piątej ciąży nastolatek dochodzi w pierwszym miesiącu inicjacji seksualnej;
  • połowa nastolatek, które rodzą dzieci, nie kończy szkoły średniej;
  • ciąże nastolatek wiążą się ze zwiększonym ryzykiem powikłań oraz zgonów położniczych i noworodkowych;
  • dzieci nastoletnich matek częściej wykazują zaburzenia zachowania i należą do grupy sprawiających problemy społeczne w okresie dojrzewania.

Regulacje prawne

Rozpoczęcie kontaktów seksualnych w Polsce możliwe jest od 15. roku życia. Rozpoczęcie współżycia seksualnego, zajście w ciążę, urodzenie dziecka przed osiągnięciem tego wieku ginekolodzy zobowiązani są zgłosić odpowiednim władzom, gdyż jest to niezgodne z prawem. W przypadku nastolatki poniżej 16. roku życia wizyta u ginekologa musi odbyć się z rodzicem/opiekunem prawnym (najczęściej matką), ponieważ potrzebna jest zgoda rodzica/opiekuna na przeprowadzenie badania ginekologicznego, procedur diagnostycznych i leczniczych, w tym przepisanie środków antykoncepcyjnych. Pomiędzy 16. a 18. rokiem życia decyzję o procedurach diagnostyczno-leczniczych podejmują równolegle nastolatek i jego rodzice. Często zdarza się, że nastolatka na wizycie u ginekologa prosi o przepisanie środków antykoncepcyjnych. Taka prośba musi być jednak poparta zgodą opiekuna. Preparaty hormonalne są równie bezpieczne i podobnie tolerowane u nastolatek jak w przypadku kobiet dojrzałych, najczęściej więc nie znajduje się powodów, które stanowić mogą przeciwwskazania do ich stosowania. 

 

Zderzenie z mitami i legendami

Zaskakujący wpływ na nastolatków i ich zachowania związane z własną płodnością mają media i internet. Wiedza czerpana z forów internetowych czy anonimowych porad on-line, mity dotyczące zachodzenia w ciążę czy ochrony przed niepożądaną ciążą powodują dodatkową dezinformację i nieprawidłowe postępowanie skutkujące zwyżką odsetka niechcianych ciąż. Brak nadzoru ginekologicznego u nastolatek potęgowany wstydem przed badaniem ginekologicznym nie poprawia statystyk.

 

Edukacja seksualna

Wszelka forma edukacji seksualnej powinna uświadomić nastolatkom najważniejsze zagadnienia sfery płodności. Szeroka, dostępna i odpowiednio przekazana informacja poszerzy wiedzę i pozwoli przygotować się do inicjacji seksualnej. Ginekolodzy mogą stanowić w tej materii pierwszą linię pomocy, przekonując do odpowiednich i odpowiedzialnych zachowań. Razem z młodą pacjentką warto przedyskutować możliwości ochrony przed niechcianą ciążą, ochronę przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. Również rzetelna informacja na temat najczęstszych mitów („Nie zajdę w ciążę od stosunku przerywanego”, „ Za pierwszym razem zajście w ciążę jest niemożliwe”) pozwoli ominąć najczęstsze błędy „antykoncepcyjne”. Wstyd i skrępowanie rozmowami o seksie w grupie nastolatków powinno znaleźć rozwiązanie w spokojnej, kameralnej atmosferze gabinetu ginekologicznego, w którym w przystępny sposób poznać można chociażby sposób zakładania prezerwatywy. Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych nie powinno przerażać i kojarzyć się z wolnością seksualną. Pozwoli to ominąć te wszystkie problemy, które mogłyby towarzyszyć nastolatkom w przypadku zajścia w ciążę zbyt wcześnie.

 

Wszechwiedza

Jeśli ośrodek badań opinii publicznej zadałby pytanie 100 nastolatkom, czy znają temat antykoncepcji, ochrony przed ciążą, odpowiednich zachowań seksualnych, to 101/100 nastolatków potwierdzi swoją głęboką wiedzę i doskonałą znajomość tematu. Jeśli jednak pytanie dotyczyć będzie podstawowych kwestii chociażby dotyczących cyklu miesiączkowego, dni płodnych, owulacji, okaże się, że toniemy w informacjach nieprawdziwych, mylnie interpretowanych i narażających młode osoby na niepotrzebny stres związany z dodatnim testem ciążowym.

Ważna jest w tym również rola rodziców, żeby świat seksualności ukazać nastolatkowi w odpowiedni sposób. Lekarz ginekolog pomoże wtedy dobrać odpowiedni sposób antykoncepcji, nadzorować będzie nastolatkę w czasie jej stosowania i reagować na jej zmieniające się potrzeby.

Skomentuj artykuł

Antykoncepcja barierowa Antykoncepcja hormonalna a tycie