Bóle głowy przy antykoncepcji

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Antykoncepcja daje komfort, wygodę, radość współżycia bez strachu o zajście w ciążę. Jednym z ważniejszych pytań jakie pada w gabinecie lekarskim jest to dotyczące bezpieczeństwa dla zdrowia.

Konieczna jest wiedza, że leki hormonalne to substancje farmakologiczne, których zadaniem jest wywrzeć odpowiedni wpływ na organizm człowieka i tym samym regulować płodność. Demonizowanie tego wpływu wydaje się pozbawione podstaw – używane właściwie, systematycznie kontrolowane przez lekarza nie powinny przysporzyć kłopotów. We wprawnych rękach narzędzie nie będzie sprawiać problemów. O tym jak stosować leki, na co zwrócić uwagę, którym z objawów ubocznych się zainteresować, a którym nie przejmować – te wszystkie zagadnienia powinny zostać poruszone przez ginekologa. Wiele niuansów może uciec, z pozoru błahe objawy nie zwrócić uwagi – to właśnie rolą doktora współpracującego ze swoją pacjentką jest szczegółowe śledzenie przebiegu leczenia i jego modyfikacje w razie konieczności. Wszystko i zawsze w medycynie zaczyna się od wywiadu czyli skrupulatnego prześledzenia historii medycznej. Służy to wyłowieniu tych informacji, które mogą się stać przeciwskazaniami do włączenia leczenia. Nie inaczej jest w przypadku antykoncepcji.

Niezbędny wywiad

Z pozoru niepotrzebna rozmowa z lekarzem może się stać zarzewiem niepotrzebnych perturbacji. Zatajenie pewnych informacji narazi na nieprzyjemności. Tak samo jak poważnie podejdzie do tego lekarz tak i kobieta powinna ujawnić wszystkie szczegóły dotyczące swojego zdrowia. Taki wywiad jest niezwykle istotny z punktu widzenia właśnie bezpieczeństwa antykoncepcyjnego. Będzie on dotyczył wszystkich chorób przewlekłych, obciążeń dziedzicznych, przyjmowanych leków. Oceni jak dobrze regulowane jest np. nadciśnienie tętnicze czy hipercholesterolemia. Zwróci uwagę na przebieg ewentualnej cukrzycy i na ryzyko wystąpienia współistniejących z tą chorobą powikłań. Ważnym pytaniem będzie także to dotyczące bólów głowy? Czy tak „popularny” objaw może się stać przeciwwskazaniem do włączenia antykoncepcji?

W przypadku, gdy kobieta zgłasza lekarzowi częste zmagania z bólami głowy powinna się zapalić lampka alarmowa. Czym innym, rzecz jasna, są sporadyczne bóle głowy związane z pracą, stresem, głodem czy wysiłkiem, a czym innym silne migreny. Bardzo ostrożnie należy traktować takie pacjentki, które podają długoletnie cierpienia. Jeszcze ostrożniej te, które podają niezdiagnozowane do końca problemy neurologiczne, z bólami głowy, zaburzeniami widzenia, podwójnym widzeniem itp. Wtedy to nie recepta na lek powinna być pierwszym ruchem, lecz dokładna, specjalistyczna diagnostyka.

Przyczyny i skutki bólu głowy

Zdecydowana większość kobiet i mężczyzn walczy z bólami głowy, które nie wynikają z uchwytnych przyczyn. Każdego z nas sporadycznie boli głowa, a przyczyn takiego stanu jest bez liku. Skrupulatności wymagają pytania dotyczące tych objawów, zawłaszcza tych, które mogą ułatwić rozpoznanie bólów migrenowych. Wbrew pozorom to nie tak rzadko występujący problem. Może dotyczyć, w odpowiednim przedziale wieku, nawet do 30% ludzi. Choć przyczyn może być sporo, najczęściej schorzenie to dotyczy zmian w mechanizmach neuronaczyniowych i ich nadwrażliwości na bodźce. Hipoteza dotycząca zaburzeń funkcjonowania receptorów jonowych kory mózgowej, czy zmian w neuronach regulujących przepływ mózgowy to jedne z najczęściej przytaczanych powodów występowania takich bóli. Skoro problem jest poważny i może występować tak często wymaga wiele uwagi ze strony lekarza. Biorąc pod uwagą, że w trakcie stosowania preparatów hormonalnych, np. tabletek antykoncepcyjnych, nieznacznie rośnie ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych taka pacjentka będzie oczkiem w głowie swojego ginekologa. Z pewnością takie powikłania nie będą korzystne dla kobiety, stąd też w zaleceniach Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego znalazły się bardzo konkretne wytyczne dotyczące antykoncepcji w przypadku chorób neurologicznych.

Bóle głowy a współżycie

Bezpieczeństwo antykoncepcyjne w razie bólów głowy zostało potraktowane przez PTG bardzo szczegółowo. Jeśli kobieta zmaga się jedynie sporadycznie z bólami i są one niemigrenowe może ze swym lekarzem zdecydować się na dowolny lek antykoncepcyjny. Warto będzie nieco dłużej zastanowić się czy powinna to być antykoncepcja dwuskładnikowa, ale nie jest ona w tym momencie odradzana. Inaczej ma się taki wybór w razie migrenowych bólów głowy. Dzieli się w tej sytuacji kobiety na grupy ze względu na wiek – te poniżej 35 roku życia mogą skorzystać z każdego typu antykoncepcji hormonalnej choć dwuskładnikowa będzie dla nich najmniej wskazana. Najbezpieczniej będzie zdecydować się na tabletki jednoskładnikowe, wkładkę hormonalną, iniekcje, implant a najbezpieczniej na wkładkę niehormonalną. Podczas rozmowy z pacjentką, której wiek przekracza 35 lat należy odradzić wybór tabletki dwuskładnikowej, a wybór dotyczyć będzie leków jednoskładnikowych (analogicznie – wkładka z lub bez hormonu, iniekcja, implant). Najmniejszy wybór będą miały kobiety, które w dowolnym wieku zmagają się z objawami migren z aurą. Aura to dodatkowe zaburzenia, występujące przed epizodem migrenowym. Dotyczą zaburzeń widzenia (ubytki w polu widzenia), mroczków przed oczami, czasem niedowładów mięśni twarzy czy zaburzeń mówienia. Dla tej grupy decyzja o włączeniu antykoncepcji dwuskładnikowej będzie z pewnością niekorzystna i może znacznie podnieść ryzyko poważnych działań niepożądanych. Środki jednoskładnikowe w tym przypadku kwalifikuje się do leków względnie przeciwwskazanych. Niewielki wybór ogranicza się zatem do wkładki niehormonalnej bądź metod barierowych (np. prezerwatywa).

Mimo wielu zarzutów dotyczących antykoncepcji może być ona stosowana bezpiecznie. Przy zachowaniu podstawowych środków ostrożności, szczegółowej rozmowy z kobietą, wspólnego wyboru metody i późniejszej, systematycznej oceny jej tolerancji trudniej będzie narazić się na działania niepożądane.

Skomentuj artykuł

Badania przed rozpoczęciem antykoncepcji – potrzebne czy niepotrzebne? Budowa pochwy, macicy i innych narządów płciowych żeńskich