Budowa pochwy, macicy i innych narządów płciowych żeńskich

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Budowa pochwy, macicy i innych narządów płciowych żeńskich

Budowa pochwy, macicy i innych narządów płciowych żeńskich

Budowa narządów płciowych żeńskich jest misterna. To połączenie układu moczowo-płciowego ma zagwarantować zajście i donoszenie ciąży, urodzenie potomstwa, a także produkcję hormonów mających wpływ na wiele procesów w ciele kobiety. Sąsiedztwo układu moczowego pozwala na prawidłowe oddawanie moczu. Stopień skomplikowania wzajemnych relacji anatomicznych to dowód, jak wspaniała jest to architektura. Zmiany zachodzące w trakcie całego życia wpływają na wygląd tych narządów, ich poszczególne funkcje i zadania, jakie mają pełnić.

Budowa narządów kobiecych

Układ rozrodczy tworzą narządy zewnętrzne (srom zawierający wargi sromowe większe i mniejsze oraz ich gruczoły, łechtaczkę, a także tkanki łączące z cewką moczową i odbytem) i wewnętrzne (pochwa, szyjka macicy, macica, jajowody i jajniki). Każdy z tych elementów składowych ma przydzieloną określoną funkcję.

Zewnętrzne narządy rodne stanowią swego rodzaju wrota do wewnętrznych. Wargi sromowe większe i mniejsze sprawiają, że pochwa jest zamknięta – w ten sposób chronią ją przed infekcjami i czynnikami zewnętrznymi.

Podstawową rolą narządu rodnego w przypadku kobiety w wieku prokreacyjnym jest zachowanie i podtrzymanie płodności. Znajduje się on pod ciągłym wpływem nadrzędnych „kierowników” hormonalnych, czyli podwzgórza i przysadki mózgowej, i na zasadzie ciągłych zmian, co miesiąc, szykuje się do zajścia w ciążę. W jamie macicy poszerza się błona śluzowa, przygotowując się do zagnieżdżenia komórki jajowej. Jeśli do zapłodnienia nie dojdzie, naturalnym schematem jest złuszczenie błony śluzowej, czyli miesiączka – jama macicy zostaje „posprzątana” i w następnym cyklu szykuje się ponownie do zapłodnienia.

Jak zmienia się budowa pochwy i macicy w czasie ciąży

Okres ciąży to dziewięciomiesięczna rewolucja w obrębie narządu rodnego. Dochodzi do rozpulchnienia pochwy i szyjki macicy, szybko rozwija się mięsień macicy, następuje burza hormonalna – stanowi to duży wysiłek dla naturalnych sił organizmu. Donoszenie ciąży, jej rozwój, prawidłowe funkcjonowanie łożyska, prawidłowy wpływ metabolizmu i hormonów matki na płód to jedne z najbardziej skomplikowanych relacji we wszechświecie.

Macica jest niezwykle złożonym inkubatorem, którego ogrom możliwości wzbudzać może jedynie zachwyt. Przemodelowanie jej struktury powoduje, że jej masa w ciąży może się powiększyć nawet 20-krotnie, a objętość wzrasta prawie 500-krotnie. Tempo tych zmian musi być szalone ze względu na szybko rosnący płód. Po porodzie siłą mięśni, z których jest zbudowana, musi prędko wrócić do małej, obkurczonej macicy. Proces ten gwarantuje przede wszystkim zamknięcie poszerzonych w trakcie ciąży naczyń krwionośnych. Funkcja ochronna mięśni macicy ratuje świeżo upieczoną mamę przed silnym krwotokiem. Mnogość zmian zachodzących w ciele kobiety, by zdolne było nosić i wydać na świat potomstwo, to materiał na grube tomy fachowej literatury.

Znaczenie jajowodów w procesie rozrodczym

W całym procesie płodności niebagatelną rolę pełnią jajowody. Zaskakujący może się wydawać fakt, że to właśnie w obrębie jajowodu, a nie w macicy, dochodzi do najważniejszego elementu związanego z prokreacją – do zapłodnienia. W bańce jajowodu (w jego poszerzonej części) komórka jajowa łączy się z plemnikiem i powstaje zygota. Rusza ona w podróż do jamy macicy i tam ulega zagnieżdżeniu. Podróż tę ułatwiają specyficzne ruchy perystaltyczne (takie jak w jelitach) i specjalne rzęski. Zaburzenia w tym procesie mogą prowadzić między innymi do częstszego występowania ciąż pozamacicznych.

Jak zmienia się budowa miednicy w czasie menopauzy

Ciągłość anatomiczna narządów miednicy mniejszej, ich wzajemna relacja i współdziałanie zdają egzamin przede wszystkim w tym okresie życia kobiety, w którym brak hormonalnej czynności jajników prowadzi do zwiększenia wiotkości aparatu podporowego. Wpływ na to ma także nasilenie procesów atroficznych (zmniejszenie jakości i wytrzymałości tkanek), zachodzących w menopauzie. Niezwykle skomplikowana sieć więzadeł i tkanek podporowych ma służyć temu, by miednica i jej zawartość nie zachowywały się jak wiklinowy koszyk. Rozluźnienie i pogorszenie jakości tych tkanek może prowadzić z wiekiem do obniżenia narządu rodnego (ścian pochwy, szyjki macicy, macicy).

Budowa pochwy i macicy a mechanizmy ochronne

W okresie prokreacyjnym duże znaczenie mają także mechanizmy ochronne przed czynnikami zewnętrznymi, głównie infekcjami. Zewnętrzne narządy rodne dzięki swojej specyficznej budowie chronią delikatne narządy wewnętrzne. Wargi sromowe, śluz pochwy, jej specyficzna flora bakteryjna, bariera w formie szyjki macicy z wąskim kanałem prowadzącym do jamy macicy to te struktury, które bronią organizm przed wnikaniem do niego drobnoustrojów. Istotne jest także to, że ciągłość jamy macicy z jajowodami i tych ostatnich z jamą brzuszną mogłaby spowodować bardzo łatwo zakażenie wnętrza jamy brzusznej. Dzięki mechanizmom obronnym takie sytuacje są niezwykle rzadkie.

Projektant narządu rodnego u kobiety zdał egzamin z wyróżnieniem. Jego budowa, współpraca określonych części składowych i ich bezpośredni wpływ na siebie, zmiany zachodzące przez całe życie, dostosowujące organy do nowych ról, to prawdziwy anatomiczny majstersztyk.

VIB/208/03-2018

Skomentuj artykuł

Badania profilaktyczne w ginekologii CC, VE, kleszcze