Choroby nowotworowe kobiecego narządu rodnego

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Zmiany nowotworowe stwierdzane w obrębie narządu rodnego stanowią ok. 20% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe oraz są przyczyną ok. 15% wszystkich zgonów z powodu nowotworów złośliwych u kobiet. Waga problemu jest więc oczywista – chorobom tym należy poświęcić dużo uwagi i dążyć do zmniejszenia odsetka zachorowań i zgonów nimi spowodowanych.

Epidemiologia


W ostatnich badaniach statystycznych wśród wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet najczęstsze okazały się nowotwory trzonu macicy, jajnika i szyjki macicy. Trend zachorowań na raka trzonu macicy jest obecnie względnie stały, niestety zaobserwowano rosnącą liczbę zachorowań na raka jajnika. Cieszyć może spadek częstości diagnozowania inwazyjnego raka szyjki macicy. Zwiększoną rozpoznawalność postaci przedinwazyjnej tego typu raka szyjki macicy tłumaczy się obecnie coraz doskonalszą diagnostyką i popularnością badań przesiewowych (cytologia).

Profilaktyka


W przypadku każdego nowotworu podjęcie działań profilaktycznych jest najlepszą strategią terapeutyczną. Systematyczna kontrola pozwoli rozpoznać problem odpowiednio wcześnie, co umożliwi szybką i skuteczną walkę z chorobą. Liczne projekty i badania oferowane jako diagnostyka przesiewowa (mammobusy, darmowe badania cytologiczne itp.) powinny być z całą mocą promowane i reklamowane jako najlepszy sposób ominięcia dużych problemów zdrowotnych. Jak pokazują doświadczenia kliniczne, niezwykle istotna w tym temacie jest społeczna edukacja w zakresie: higieny życia, higieny odżywiania, uwarunkowań genetycznych. Dokładne określenie grup ryzyka (pacjentek z obciążającym wywiadem w kierunku kobiecych chorób nowotworowych) pozwoli na tym bardziej szczegółowy nadzór i badania kontrolne w tej części populacji.

Diagnostyka


Systematyczne badania stanowią podstawę zwiększenia rozpoznawalności, a co za tym idzie także prawidłowego leczenia zakończonego sukcesem. W zakresie badań, którymi posłużyć się można w przypadku podejrzenia zmian nowotworowych, zawsze na pierwszym miejscu znajduje się badanie kliniczne (podmiotowe i przedmiotowe). Wywiad stanowi tu bardzo ważny czynnik obciążający – choroby nowotworowe w rodzinie mogą podnosić ryzyko ich wystąpienia w następnych pokoleniach. Korzyść płynąca z badań dodatkowych jest nie do przecenienia – od najprostszego USG (przezbrzusznego czy dopochwowego) po najbardziej specjalistyczne badania tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, scyntygrafię czy PET. Dodatkowo pomocne okazać się mogą badania biochemiczne: standardowe, hormonalne oraz markery nowotworowe. Rozsądzającym badaniem najczęściej staje się biopsja – pobranie fragmentu tkanki podejrzanej o nowotworzenie i jej ocena histopatologiczna. Pozwoli ona na rozpoznanie zmiany, typu nowotworu, często zaawansowania i określi optymalne leczenie.

Objawy


Zmiany nowotworowe narządu rodnego u kobiet należą do tej grupy chorób, które dość długo nie dają objawów niepokojących. Jest to o tyle istotne, że część pacjentek wychodząc z założenia, że „ nic nie boli”, nie udaje się na wizyty kontrolne, odraczając je w nieskończoność. W przypadku tych nowotworów objawy niepokojące oznaczać mogą potwierdzenie choroby, stąd też tak ważne są badania kontrolne i profilaktyka.
Na zmiany o charakterze procesu rozrostowego mogą wskazywać takie objawy jak: przewlekłe stany zapalne, nadżerki szyjki macicy, utrzymujące się długo i niepoddające się leczeniu upławy, często o nieprzyjemnym zapachy. Zaawansowanym zmianom toczącym się na szyjce macicy lub w trzonie macicy mogą towarzyszyć także krwawienia z dróg rodnych.
Krwawienia z dróg rodnych, nieregularne, nieprawidłowe, przedłużające się, obfite bądź każde takie, które występują po menopauzie, stanowią konieczność wykonania abrazji diagnostycznej (pobrania materiału z kanału szyjki macicy i jamy macicy do badania histopatologicznego). Takie nieprawidłowe krwawienia najczęściej nie oznaczają nowotworu, jednak bez badania takiego podejrzenia nie można wykluczyć.
Jednym z najtrudniejszych diagnostycznie nowotworów narządu rodnego u kobiet jest rak jajnika. Objawy daje bardzo późno, najczęściej wtedy, gdy zmiana jest już zaawansowana. Niespecyficzne bóle brzucha, obrzęki, wodobrzusze, guz w podbrzuszu, wyniszczenie organizmu i przerzuty – to objawy, które nie dadzą wielu pacjentkom nadziei na wyleczenie.
Nowotwory sromu względnie szybko zwracają uwagę zmianami na skórze sromu lub krocza. Zaczerwienienia, białawe zmiany, guzy, nacieki skłaniają do pobrania wycinków z podejrzanych miejsc. Biopsja wyjaśnia typ zmiany i kwalifikuje do odpowiedniego leczenia.
Zmiany w gruczole piersiowym mogą ujawniać się poprzez dolegliwości bólowe, wydzielinę z brodawki (najczęściej krwistą), zaczerwienie, objaw „skórki pomarańczy”, wciągnięcie brodawki czy powiększenie węzłów chłonnych dołu pachowego. W przypadku zaobserwowania tego typu objawów należy pilnie zgłosić się do ginekologa lub chirurga.

Leczenie


Rozwój medycyny i sposób leczenia powodują, że lekarze coraz lepiej radzą sobie nawet z zaawansowanymi zmianami nowotworowymi. W sukurs idą takie metody leczenia jak chirurgia, chemio- i radioterapia, immunoterapia (jako leczenie towarzyszące), hormonoterapia (w przypadku nowotworów hormonozależnych) czy terapia fotodynamiczna (zalecana dla zmian powierzchownych, np. rak sromu). Wyspecjalizowane centra onkologii oferują kompleksową opiekę i rehabilitację. Postęp sprawia, że odsetek pięcioletnich przeżyć (używany jako ocena skuteczności opieki i leczenia) stale rośnie. I tak w latach 2000-2002 według badań EUROCARE 4 dla raka trzonu macicy wynosi on 77%, dla raka piersi ok. 75%, dla raka szyjki macicy ok. 55%, dla raka jajnika 42%. Plasuje to Polskę na bardzo dobrej pozycji w skali Europy – średnie wskaźniki europejskie są tylko o ok. 10% wyższe. Wyniki statystyczne EUROCARE 5 w latach 2000-2007 są jeszcze bardziej optymistyczne.

Cywilizacja XXI wieku będzie musiała zmierzyć się z coraz częstszym występowaniem nowotworów w każdej grupie wiekowej i u każdej płci. Świadomość ta skłaniać powinna do dbałości o badania przesiewowe, o profilaktykę i w razie konieczności do jak najszybszej diagnostyki i leczenia.

Skomentuj artykuł

Choroby kobiecych narządów płciowych Choroby piersi