Endometrioza

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Endometrioza charakteryzuje się obecnością komórek błony śluzowej macicy (endometrium) poza jamą macicy – są to tzw. komórki ektopowe. Funkcjonalnie i morfologicznie przypominają które one komórki naturalnie znajdujące się w jamie macicy. Są one wrażliwe na zmiany hormonalne zachodzące w cyklu miesiączkowym, czego następstwem jest przewlekła reakcja zapalna. W trakcie tego procesu tworzą się ogniska endometriozy na powierzchni narządu rodnego (trzonu macicy, przydatków), na otrzewnej, w zatoce Douglasa. Niespecyficzne objawy, które daje ta choroba, sprawiają, że mija dłuższy czas, zanim zostanie ona prawidłowo zdiagnozowana.

Przyczyny

Mimo zaawansowanych badań w kierunku określenia etiopatogenezy tej choroby udało się jedynie określić, że jest ona z pewnością wieloczynnikowa. W przeszłości postulowano różne teorie przyczyn tego zjawiska – teoria transplantacji (1927 r.), teorie metaplazji (1870 e.), teorie indukcji (1955 r.), teoria cofania się krwi miesiączkowej – żadna jednak nie wyczerpuje tematu w pełni. Usilne próby diagnostyczne miały na celu określenie, skąd bierze się ta choroba ograniczająca płodność, powodująca przewlekłe stany bólowe miednicy mniejszej i znacząco zmniejszająca komfort życia. Problem jest poważny, gdyż na świecie chorych kobiet jest ok. 180 mln, a w niektórych europejskich krajach wydatki na leczenie endometriozy porównywalne są z które nakładami finansowymi przeznaczanymi na opiekę osób cierpiących na chorobę Parkinsona. W wieku rozrodczym choruje ok. 6-10% kobiet.

Czynniki ryzyka

W przypadku endometriozy czynnikami ryzyka są: występowanie objawów choroby w rodzinie, zmiany anatomiczne (pooperacyjne, pozapalne, pourazowe w obrębie narządu rodnego powodujące zaburzenia odpływania krwi miesiączkowej z macicy), wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki (menarche), krótkie (

Symptomy

Najczęstszym objawem jest ból zlokalizowany w podbrzuszu. Kobiety skarżą się zazwyczaj na bolesne miesiączkowanie, bolesny seks, ból w czasie oddawania moczu i stolca, przewlekłe dolegliwości bólowe jamy brzusznej. Ze względu na dużą niespecyficzność objawów pacjentki zgłaszają również wzdęcia, biegunki, biegunki na przemian z zaparciami. Znacząca większość przypadków to choroba o przebiegu bezobjawowym, przypadkowo rozpoznana, najczęściej w czasie laparoskopii. W innych, mniej oczywistych przypadkach, średni czas rozpoznania tej choroby może sięgać nawet do 7-8 lat.

Diagnostyka

Wykrycie choroby, jakkolwiek niełatwe, jest możliwe dzięki wykorzystaniu dostępnej aparatury. Badanie ginekologiczne (ocena ewentualnego ograniczenia ruchomości poszczególnych części narządu rodnego), badanie dwuręczne (jednoczesne przez odbyt i pochwę – ewentualne nacieki ognisk endometriozy na dolny odcinek układu pokarmowego), USG ( wykrywające torbiele endometrialne), badania obrazowe (MRI) czy w końcu laparoskopia/laparotomia – umożliwiają rozpoznanie tej jednostki chorobowej. W rozpoznaniu gra kluczowe znaczenie ma zawsze szeroki i bardzo szczegółowy wywiad lekarski.

 Leczenie

Zasadą leczenia jest hormonalne zatrzymanie miesiączki i stworzenie dogodnych warunków do regresji ognisk endometrialnych. Standartowo w przypadku podejrzenia endometriozy stosuje się u pacjentki :

  • hormonalne preparaty antykoncepcyjne (estrogenowo-progestagenowe),
  • progestageny,
  • danazol (rzadko),
  • inhibitory aromatazy (najczęściej razem z doustną terapią antykoncepcyjną).

Leki te mają podobną skuteczność zmniejszenia natężenia dolegliwości bólowych związanych z endometriozą oraz czas utrzymywania się poprawy po zakończeniu leczenia.

Dedykowanym lekiem dla leczenie endometriozy jest preparat zawierający dienogest – najczęstsza, trzymiesięczna terapia pozwala w znacznym stopniu ograniczyć rozwój tej choroby. Ma on również działanie antykoncepcyjne, choć sam w sobie nie jest oddzielnie stosowany jako lek antykoncepcyjny.  Zastosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych pozwala natomiast radzić sobie z dolegliwościami bólowymi, które towarzyszą pacjentce przy endometriozie. fakt warto podkreślić, że leki te nie są w pełni skuteczne i terapia nie przyniesie pacjentce całkowitego wyzdrowienia. Spowodować może jednak znaczne zmniejszenie ognisk endometriozy, co może przyczynić się do zmniejszenia dolegliwości bólowych, zwiększenia komfortu życia czy też łatwiejszego zajścia w ciążę.

W każdym przypadku przewlekłych dolegliwości bólowych jamy brzusznej i miednicy mniejszej należy skonsultować się z ginekologiem. Wspólnie, opierając się na szczegółowym wywiadzie chorobowym, możliwej diagnostyce obrazowej, można szybko i skutecznie dotrzeć do odpowiedniego rozpoznania.

Skomentuj artykuł

Czy mogę zajść w ciążę po… – mity i legendy Endometrioza – objawy i leczenie