Kiedy antykoncepcję zmienić na hormonalną terapię menopauzalną

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Kiedy warto zmienić antykoncepcję hormonalną na hormonalną terapię zastępczą?

Korzystająca z antykoncepcji hormonalnej (OC) kobieta, ceniąca sobie komfort i wygodę podczas jej stosowania, życzy sobie bardzo często płynnego przejścia przez okres okołomenopauzalny. Licząc się z tym, że objawy wypadowe związane z wygasaniem produkcji hormonów przez jajniki mogą dać się jej we znaki i utrudnić codzienne funkcjonowanie szuka często porady co do zmiany antykoncepcji na HTZ (hormonalną terapię zastępczą). Czy takie przejście będzie dla niej zawsze korzystne?! Czy i kiedy zmienić swoją terapię?!

HTZ z zasady łagodzić ma te objawy, z którymi kobiety w okresie około- i pomenopauzalnym sobie nie radzą. Klimakterium potrafi bardzo boleśnie dotknąć i znacznie ograniczyć normalne funkcjonowanie przynosząc m.in. takie nieprzyjemne dolegliwości jak: uderzenia gorąca, wzmożona potliwość, osteoporoza, zmiany zanikowe w pochwie i cewce moczowej, nietrzymanie moczu, spadek libido.

Inaczej niż w tabletkach antykoncepcyjnych (tam najważniejszym składnikiem jest gestagen), w HTZ główną rolę gra estrogen. To on zastępować ma braki spowodowane zatrzymaniem pracy jajników, to on minimalizować ma objawy wypadowe towarzyszące kobiecie w tym okresie. Terapia HTZ może zawierać w sobie gestagen, jednak jego główną funkcją jest ochrona przed rozrostem nowotworowym błony śluzowej trzonu macicy. W przypadku kobiet po histerektomii, czyli usunięciu macicy, możliwe jest zastosowanie preparatu zbudowanego jedynie z estrogenu (brak konieczności ochrony błony śluzowej).

Czy stosowanie antykoncepcji hormonalnej i hormonalnej terapii zastępczej jest równoznaczne?! Choć mają podobny skład to cel ich stosowania jest odmienny. Utrudnianie zajścia w ciążę podczas stosowania antykoncepcji nie sprawdza się podczas stosowania terapii zastępczej, zwłaszcza wtedy, gdy jajniki nie zaprzestały produkcji hormonów. Oparcie działania na naturalnym estrogenie w HTZ, a nie jak w OC etynyloestradiolu, ma przyczynić się do wyrównania niedoborów hormonalnych i zmniejszyć nasilenie i częstotliwość występowania objawów menopauzy.

Czy dzięki preparatowi HTZ zawierającemu tyle samo tabletek co antykoncepcja i „w zasadzie” nieróżniącym się składem, często konfekcjonowanym w podobnym pudełku kobieta odniesie jakiś zysk? Zmiana preparatu wpłynie na kilka ważnych rzeczy – przede wszystkim metabolizm tłuszczy – tradycyjna terapia HTZ wpływa pozytywnie na lipidogram, czyli rozkład poszczególnych frakcji cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Wykazano obniżenie cholesterolu w trakcie stosowania HTZ co działa motywująco na niezdecydowane kobiety. Dodatkowo różnicą jest lista wskazań i przeciwwskazań do danej terapii. U tych kobiet, u których OC może być niekorzystna dla zdrowia, pod pewnymi wyjątkami możliwe będzie zastosowanie HTZ. Ułatwia to postępowanie i nie odbiera szansy na pomoc takiej osobie.

Często powstaje pytanie czy kobieta potrzebuje jeszcze tabletki antykoncepcyjnej czy już hormonalnej terapii zastępczej. Ocena czy osiągnęła ona menopauzę jest w tej sytuacji kluczowa. Jeśli nie stwierdza się u niej ponad półrocznego zatrzymania miesiączki, typowego wieku dla menopauzy, objawów sugerujących niedobory w zakresie estrogenów to pewniejszym postępowaniem będzie zastosowanie doustnej tabletki antykoncepcyjnej. Obawa o niechcianą ciążę może towarzyszyć nawet kilka lat po ustaniu miesiączki, choć rzecz jasna im później tym mniej jest ona uzasadniona. W przypadku chęci stosowania HTZ po menopauzie, dzięki której rytm krwawień jest zachowany warto mieć świadomość braku możliwości zajścia w ciążę, gdyż te krwawienia są jedynie sztucznym efektem stosowanej terapii.

Idealnym momentem na zmianę OC na HTZ będzie okres, gdy kobiecie przestaje grozić niepożądana ciąża. Kobieta po 50 rż, po półrocznym zatrzymaniu miesiączki, w obrazie objawów wypadowych wydaje się świetną kandydatką do tej zamiany. Oznaczenie poziomu hormonów (FSH i LH lub/i estradiol) doda wiedzy czy zakończenie produkcji jajnikowej się dokonało. Podwyższone wartości FSH i LH, a obniżone estradiolu świadczą o wejściu w okres, gdy hormony w jajnikach nie są produkowane. Po stwierdzeniu tych zmian znacznie bezpieczniej będzie stosować u osób terapię HTZ niż kontynuować doustną antykoncepcję.

Wygoda i komfort jaki wiąże się, u całego szeregu kobiet, ze stosowaniem OC i płynną zmianą na HTZ jest nie do przecenienia. Bezpieczeństwo i stały nadzór lekarza spowoduje, że przejdzie ona ten najbardziej burzliwy okres w swoim życiu bez nieprzyjemnych, czasem bardzo utrudniających życie dolegliwości. Okres okołomenopauzalny, a prowadzący do menopauzy przestanie być dla nich zmorą i przykrym zakończeniem okresu prokreacyjnego.

Skomentuj artykuł

Jakie są inne metody antykoncepcji hormonalnej poza tabletkami? Know-how: dni płodne i niepłodne