Know-how: dni płodne i niepłodne

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Każdy wywiad lekarski podczas wizyty ginekologicznej zawiera pytanie o cykl miesiączkowy. Kiedy była ostatnia miesiączka, co ile dni występuje, czy cykle są regularne czy nieregularne, jak długo trwa krwawienie miesiączkowe, czy jest obfite, czy jest bolesne? Dlaczego te pytania są tak ważne?

Cykl miesiączkowy u kobiety to powtarzające się zmiany w organizmie, zgodne z rytmem biologicznym i regulowane przez wzajemnie się uzupełniający układ nerwowo-hormonalny. Zmiany te powodują dojrzewanie komórki jajowej, jej uwolnienie z jajnika (owulacja) i przygotowanie błony śluzowej jamy macicy (endometrium) do zagnieżdżenia zapłodnionej komórki jajowej. W przypadku braku zapłodnienia w obrębie endometrium dochodzi do zmian hormonalnych, które w rezultacie, po około 14 dniach od owulacji, skutkują krwawieniem miesiączkowym (pierwszy dzień miesiączki to pierwszy dzień nowego cyklu).

Orientacja w podziale cyklu miesiączkowego na fazy może zostać rozszerzona o określenie, które dni cyklu miesiączkowego są płodne, a które niepłodne. Wiedza ta istotna jest dla par, które starają się o dziecko. Jest ona również potrzebna tym, którzy nie stosują żadnych metod antykoncepcji i opierając się na tzw. kalendarzyku, czerpią informację o tym, w które  dni cyklu zajście w ciążę jest najmniej prawdopodobne.  W internecie znaleźć można wiele poradników i kalkulatorów cyklu miesiączkowego, które w obrazowy sposób pokażą, kiedy w trakcie cyklu zajście w ciążę jest najbardziej prawdopodobne, a kiedy szansa na to jest najmniejsza.

Określając dni płodne w cyklu miesiączkowym, lekarz zawsze bierze pod uwagę cykle trwające 28 dni (regularne cykle miesiączkowe). należy pamiętać, że każde zaburzenia długości cyklu miesiączkowego mogą utrudniać ocenę płodności w danym dniu.

Czynniki, które mogą zaburzać liczbę dni płodnych w cyklu, to m.in. cykle bezowulacyjne, zaburzenia w regularności cyklu miesiączkowego, silne sytuacje stresowe, duża ilość spożytego alkoholu, skrajne niska masa ciała, choroby ogólnoustrojowe, zaburzenia hormonalne tarczycy.

Zapłodnienie wymaga obecności komórki jajowej, która zostanie zapłodniona, jak i plemnika, który ją zapłodni. Zatem okres owulacji, występujący ok. 12.-16. dnia cyklu miesiączkowego, jest okresem, gdy szansa zajścia w ciążę jest największa. Jednak na liczbę dni płodnych w cyklu wpływa także czas, jaki potrafią przetrwać plemniki i komórka jajowa w ciele kobiety. Dla plemników wynosi on ok. 72 godziny, a dla komórki jajowej są to ok. 24 godziny. Liczba dni płodnych wydłuża się więc od 9. do 17. dnia cyklu. Upraszczając ten schemat – największe prawdopodobieństwo zajścia w ciążę obejmuje ok. 8 dni w cyklu. Jest to jednak tylko prawdopodobieństwo – współżycie w dniach płodnych nie doprowadzi do ciąży w 100% przypadków, jak również współżycie w dni niepłodne w 100% nie zabezpiecza przed ciążą (skuteczność przy prawidłowym stosowaniu tej metody antykoncepcji naturalnej waha się w granicach 75-95%). Wiedza ta pozwala świadomie decydować o swojej płodności, jak również tak zaplanować współżycie seksualne, by szansa zajścia w ciążę była możliwie najniższa.

Odpowiedzi na pytania zawarte we wstępie nie tylko pozwalają lekarzowi rozwiać najczęstsze wątpliwości pacjentek, np. „Współżyłam bez zabezpieczenia w x dniu cyklu – czy mogę zajść w ciążę?”, ale często stanowią także punkt wyjścia do dalszej diagnostyki schorzeń i chorób ginekologicznych. Warto więc monitorować własny cykl miesiączkowy, orientować się w jego przebiegu i regułach – wiedza ta ułatwi postępowanie nie tylko pacjentki, ale i lekarza.

Skomentuj artykuł

Kiedy i jak często chodzić do ginekologa? Kontrola nad własnym cyklem miesiączkowym