Niepłodność

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Niepłodność to według definicji niezdolność do zajścia w ciążę przez okres roku współżycia w celach rozrodczych. Obecnie stale rosnący odsetek par zmagających się z problemem niepłodności powoduje ciągły rozwój diagnostyki i leczenia tego schorzenia, a szeroko komentowane społecznie metody wspomaganego rozrodu stanowią niemałe wyzwanie dla prawodawców i lekarzy.
Jak poważny jest to problem, pokazują statystyki – dotyczy on około 20% społeczeństwa w wieku rozrodczym, w Polsce jest to około 1,5 miliona par. W 35% przypadków przyczyna niepłodności leży po stronie kobiety i tak samo często po stronie mężczyzny, a za 10% odpowiadają oboje. W 20% przypadków nie da się określić jednoznacznej przyczyny. W Polsce lekarze specjalizujący się w dziedzinie rozrodu skupieni są wokół polskich organizacji naukowych: SPIN – Sekcji Płodności i Niepłodności PTG i PTMR – Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu. Stworzenie rekomendacji w zakresie diagnostyki i leczenia niepłodności pozwala ujednolicić postępowanie z pacjentami dotkniętymi tym problemem.


Przyczyny


Po stronie kobiet ogromna ilość schorzeń, zaburzeń czy chorób przewlekłych może mieć negatywny wpływ na płodność. Wśród tych czynników wyróżnić można: choroby tarczycy, choroby nadnerczy, alkoholizm, otyłość lub nadmierna niedowaga, choroby weneryczne, hiperprolaktynemia, PCOS (zespół policystycznych jajników), endometrioza, choroby zapalne miednicy, zrosty otrzewnowe pozapalne, zaburzenia rozwojowe macicy, mięśniaki macicy czy czynniki genetyczne.
W przypadku mężczyzny czynnikami wpływającymi na płodność są: choroby tarczycy, alkohol, wnętrostwo, żylaki powrózka nasiennego, wodniaki jąder, uszkodzenie jąder w przebiegu chorób wirusowych typu świnka, zaburzenia genetyczne, zaburzenia pozapalne – zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie pęcherzyków nasiennych oraz zapalenie jąder i najądrzy, wady anatomiczne.


Diagnostyka


Rok współżycia, które nie prowadzi do poczęcia, skłania do podjęcia diagnostyki w kierunku problemów z płodnością.


Kobieta


U pacjentki badanie zawsze rozpoczyna się od szczegółowego badania podmiotowego (wywiad w kierunku regularności krwawień miesiączkowych i jajeczkowania, przebytych chorób, schorzeń przewlekłych, stanów zapalnych, zaburzeń endokrynologicznych, obciążeń rodzinnych), przedmiotowego z badaniem ginekologicznym, wybranych badań hormonalnych oraz ewentualnie badań obrazowych. Badaniami obrazowymi o dużym znaczeniu są: ultrasonografia, histerosalpingografia (HSG) i histerosalpingosonografia kontrastowa (HyCoSy). W razie podejrzenia występowania zmian jajowodowych metodą z wyboru jest laparoskopia z badaniem drożności jajowodów, a przy podejrzeniu zmian macicznych – histeroskopia.


Mężczyzna


Podstawowym sposobem diagnostyki jest w przypadku mężczyzny badanie nasienia, przeprowadzone w warunkach standardowej oceny seminologicznej według zasad określonych przez WHO. W celu rozpoznania niepłodności potrzebne jest dwukrotne badanie nasienia przeprowadzone w odstępie trzech miesięcy . Dodatkowymi, ale niewymaganymi do stwierdzenie niepłodności męskiej, są specjalistyczne testy nasienia: poejakulacyjne badanie moczu, test po stosunku, testy żywotności plemników, test penetracji oocytu chomika (zona-free hamster oocyte test), testy na przeciwciała przeciwplemnikowe, test na liczebność leukocytów w nasieniu. Ocenę endokrynologiczną pacjenta i badanie USG zaleca się po stwierdzeniu odchyleń w badaniu przedmiotowym.


Leczenie


Niepłodność – bez znaczenia, po której stronie leży przyczyna – zawsze dotyczy obojga partnerów. Można wyróżnić następujące grupy metod leczenia niepłodności:

  1. Leczenie farmakologiczne – opierające się na wyrównaniu zaburzeń pracy tarczycy, wątroby, antybiotykoterapia w razie przewlekłych stanów zapalnych, hormonoterapia w razie konieczności leczenia zaburzeń endokrynologicznych czy stymulacji owulacji.
  2. Leczenie chirurgiczne – laparoskopia i laparotomia. Chirurgiczne leczenie niepłodności polega na naprawie zmian anatomicznych (zrosty, zmiany jajowodów, zaburzenia strzępków jajowodowych). Również zmiany wewnątrzmaciczne, takie jak przegrody wewnątrzmaciczne, mięśniaki macicy czy zrosty wewnątrzmaciczne, kwalifikują się do tego typu leczenia.
  3. Techniki rozrodu wspomaganego medycznie (ART) – cała grupa specjalistycznych metod zwiększających szansę na poczęcie. Wśród tych technik wyróżnia się m.in:
  • Inseminacje domaciczne, czyli IUI. Metoda ta polega na podaniu do macicy specjalnie przygotowanego wcześniej nasienia. Stosowana jest w przypadku zmniejszonej płodności męskiej (obniżone parametry nasienia), a także immunologicznych przyczyn niepłodności. Możliwa jest także inseminacja nasieniem partnera (AIH) lub dawcy (AID).
  • Zapłodnienie in vitro (IVF- ET) polega na zapłodnieniu komórek jajowych plemnikami partnera lub dawcy poza ustrojem kobiety. Technika in vitro ma zastosowanie w przypadku nieprawidłowych parametrów nasienia, a także niepłodności idiopatycznej, niepowodzeniu innych technik wspomaganego rozrodu. Procedura rozpoczyna się od podawania kobiecie hormonów, które stymulują jajeczkowanie. Następnie odpowiednio dojrzałe komórki jajowe są pobierane z jajników i zapładniane poza organizmem kobiety. Zarodki, które zaczynają się prawidłowo rozwijać, są przenoszone w ciągu 24-48 godzin od zapłodnienia do macicy.
  • Podawanie gamet do jajowodu (GIFT) oraz dojajowodowe przeniesienie zygoty (ZIFT) lub zarodków (TET) to metody stosowane w przypadku immunologicznych przyczyn niepłodności, a także gdy jej przyczyny nie zostały określone, pod warunkiem drożności i prawidłowego funkcjonowania co najmniej jednego jajowodu.
  • ICSI, czyli docytoplazmatyczne wstrzykiwanie plemników, jest stosowane, gdy klasyczne in vitro jest nieskuteczne, przy znacznym ograniczeniu płodności męskiej lub gdy liczba plemników w nasieniu jest zbyt mała do przeprowadzenia klasycznego zapłodnienia pozaustrojowego.
  • OD – pobieranie komórek jajowych od dawczyni – jest stosowane, gdy nie ma możliwości uzyskania komórek jajowych od przyszłej matki.
  • MESA – oznacza pobieranie plemników z najądrzy oraz TESA – pobieranie plemników z jąder. Metody te stosuje się w przypadku zaburzeń seksualnych, wytrysku wstecznego, a także braku nasieniowodów, przerwania ich ciągłości i problemów z zespoleniem.

Odsetek par, które zdobędą upragnione potomstwo dzięki ART, a przede wszystkim dzięki IVF wynosi obecnie według raportu ESRHE (European Society of Human Reproduction and Embryology) 35,3%, co plasuje Polskę na lepszej pozycji niż np. Hiszpania (34%), Wielka Brytania (30,01%), Niemcy (28%) czy Włochy (21,1%). Wynik ten znacznie przekracza średnią liczbę pozytywnie zakończonych terapii w Europie (29,9%). W dobie coraz bardziej specjalistycznej diagnostyki i leczenia trend pozytywnych wyników leczenia niepłodność stale rośnie, co daje nadzieję wielu parom dążącym do upragnionego rodzicielstwa.

Skomentuj artykuł

Niebezpieczne związki Nietrzymanie moczu