Pozaantykoncepcyjne działanie leków antykoncepcyjnych

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Preparaty antykoncepcyjne, szczególnie te nowszej generacji, pozwalają znakomicie zapobiegać zajściu w ciążę. Ewolucja składu tych preparatów opiera się na zmniejszeniu dawki leku potrzebnej do działania antykoncepcyjnego i ułatwia dobranie środka, aby pacjentka podczas jego stosowania odczuwała jak najmniej działań ubocznych. To jednak nie koniec „zysku”, jaki czerpać może kobieta z najnowszych preparatów. Pozaantykoncepcyjne działanie tych leków pozwala wyrównać zaburzenia hormonalne, które mogą być dla pacjentki nieprzyjemne i niepożądane. Zaskakujące staje się więc, jak wiele z tych preparatów można „wycisnąć”.

Trądzik

Namiar androgenów powoduje u niektórych kobiet pojawienie się zmian skórnych o charakterze trądziku i nadmiernego przetłuszczania włosów. Zmiany te są ściśle związane z czynnikami hormonalnymi i, co znamienne, wykazują określony rytm menstruacyjny – największe nasilenie ich występowania przypada na pierwszy i ostatni tydzień cyklu. Zastosowanie odpowiedniego preparatu pozwala pacjentce na znaczącą i zauważalną poprawę cery i włosów. Wiele badań wskazuje na pozytywny wpływ octanu cyproteronu – progestagenu o właściwościach antyandrogennych na trądzik. Nowsze preparaty zawierające drospirenon dały podobne efekty – w obu przypadkach zmiany cofały się u ponad połowy pacjentek.

Onkologia

Antykoncepcja może odnieść również pozytywne efekty w przypadku nowotworów narządu rodnego. Protekcyjny wpływ DTA (dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych) na ryzyko pojawienia się raka jajnika potwierdzają wieloośrodkowe badania. Zmniejszenie ryzyka występowania nowotworu jajnika było wyższe w grupie kobiet stosujących DTA powyżej 5 lat w porównaniu z grupą kobiet stosujących poniżej 5 lat, a efekt utrzymywał się przynajmniej przez 20 lat od ostatniego użycia DTA. Podobnie u pacjentek narażonych na wystąpienie raka endometrium – ryzyko to zredukowane może zostać o blisko 50% u kobiet stosujących DTA.  

Endometrioza

Endometrioza należy do tych schorzeń, które ze względu na mało charakterystyczne objawy może dość długo pozostać niezdiagnozowana. Dolegliwości odczuwane przez pacjentkę często zostają zbagatelizowane lub w najlepszym razie zostają przypisane innym jednostkom chorobowych, zaciemniając przez to obraz i odsuwając w czasie prawidłową diagnozę. W momencie potwierdzenia choroby, co często staje się możliwe dopiero w laparoskopii, możemy skorzystać z całej gamy leków przeznaczonych dla tej grupy pacjentek. Uznanie i coraz większą popularność zyskuje zwłaszcza jeden z nich. Prym w leczeniu endometriozy wiedzie obecnie lek zawierający dienogest. Znaczne zmniejszenie dolegliwości bólowych i ograniczenie ognisk endometriozy to jego główne zalety, a nieznaczne w porównaniu do „konkurencji” objawy uboczne są pozytywnie przyjmowane przez pacjentki.

Regulacja cykli miesiączkowych (dolegliwości bólowe, obfitość krwawienia)

Preparaty zawarte w tabletkach antykoncepcyjnych wpływają również na charakter miesiączek. U pacjentek, które cierpią na bolesne miesiączkowanie (prawie 40% kobiet!), warte zastanowienia będzie wykorzystanie preparatu zawierającego dezogestrel lub gestoden. Składniki tepowodują, że zdecydowana większość użytkowniczek zgłasza zmniejszenie dolegliwości bólowych w trakcie stosowania tego typu antykoncepcji. Efekt ten zwiększyć można poprzez dodatkowe zastosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLZP).

W grupie kobiet skarżących się na obfite miesiączkowanie (definiowanej jako utrata krwi w czasie miesiączki powyżej 80 ml) skuteczne w zmniejszaniu ich obfitości okazało się zastosowanie desogestrelu lub levonorgestrelu w niskodawkowych DTA. W badaniach redukcja krwi traconej podczas miesiączki obniżyła się o prawie 50% w trakcie 6-miesięcznego stosowania.

PMS

W okresie rozrodczym u kobiet (wg statystycznych danych dotyczy to 20-90% z nich) przed miesiączką występują pojedyncze objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, a 2-15% z nich ma kilka objawów jednocześnie. PMS określa się obecnie jako zespół objawów powtarzających się i występujących wyłącznie w fazie przedmiesiączkowej. Są to dolegliwości psychiczne i somatyczne, o znacznym nasileniu, ograniczające aktywność kobiety. U tych kobiet pozytywny wpływ wydaje się mieć, w świetle danych płynących z badań naukowych, zastosowanie antykoncepcji opartej na drospirenonie. Hormon ten miał znaczący wpływ na redukcję takich negatywnych efektów jak obniżenie nastroju, niepokoju, lęku, przyrostu masy ciała i retencji wody. 


Ponadto stosowanie DTA może:

  • zmniejszać częstość pojawiania się infekcji w obrębie narządów miednicy mniejszej,
  • zmniejszać ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej,
  • zmniejszać występowanie łagodnych chorób sutka,
  • redukować ryzyko wystąpienia mięśniaków macicy blisko o połowę,
  • zmniejszać prawie do zera ryzyko wystąpienia łagodnych torbieli jajnika.

Antykoncepcja doustna poza swoją podstawową rolą spełnia wiele innych, przydatnych funkcji. Szeroki wachlarz możliwości pozwala nie tylko dobrać coraz bardziej dopasowany skład hormonalny dla danej pacjentki, ale również, opierając się na działaniu pozaantykoncepcyjnym, pomóc pacjentce w szeregu innych zaburzeń hormonalnych. 

Skomentuj artykuł

Poporodowe zaburzenia psychiczne Problemy w łóżku - czy potrzebny mi seksuolog