USG - badania ciążowe

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Czas ciąży jest okresem, kiedy radość oczekiwania na potomstwo miesza się z niepokojem i strachem przed tym, co nieznane, przed tym, co może pójść nie po myśli przyszłych rodziców, z obawą przed chorobą dziecka. Stąd też diagnostyka prenatalna dąży do oceny rozwoju płodu, a u większości pacjentek tylko potwierdzi dobrostan dziecka. Ma dać pacjentce komfort, który spowoduje, że w ciąży będzie się czuła bezpiecznie, zapewniona o właściwej opiece nad rozwijającym się potomkiem. By się o tym przekonać, pacjentka wykonuje szereg badań z krwi, moczu, a kontroli tego, jak przebiega rozwój młodego organizmu, służy badanie ultrasonograficzne.

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne stawia nacisk na trzy badania USG w trakcie ciąży. Badania te – wykonywane w określonym czasie – mają swoje założenia i wymagania. Zaplanowane zostały tak, by w danej chwili badający mógł uzyskać jak najwięcej informacji o badanym płodzie. Protokoły badania zakładają, że każda pacjentka badana będzie w ściśle określonym przedziale czasu, co pozwoli ujednolicić przebieg badania i umożliwi porównywanie wyników. Choć pacjentka dysponuje sporą rozpiętością terminów, kiedy takie USG powinno zostać wykonane, nie powinna podchodzić do tego ze zbyt dużą dowolnością. Okienko czasu, które pozwoli jak najdokładniej ocenić rozwój płodu, nakłada na nią konieczność wykonania badań pomiędzy 11 tygodniem a 13 tygodniem i 6 dniami, między 18 a 22 tygodniem orz pomiędzy 28 a 32 tygodniem.

USG I

Jednym z najważniejszych badań będzie USG „genetyczne” lub „prenatalne”, które pacjentka przejdzie pomiędzy 11 tygodniem a 13 tygodniem i 6 dniami trwania ciąży. Badanie to skupia się przede wszystkim na ocenie podstawowych cech anatomicznych płodu. Ocenia CRL, czyli długość ciemieniowo-siedzeniową (mierzona od czubka głowy do kości ogonowej dziecka), bada przezierność karkową (NT), sprawdza obecność kości nosowych, korzystając z dopplera kontroluje przepływ krwi w przewodzie żylnym i wiele innych parametrów. Poza oceną anatomii badanie to kończy się wykreśleniem statystycznego ryzyka wad genetycznych u płodu. Wynik takiego badania dla każdej z trzech najczęściej istniejących wad genetycznych (trisomii XXI – zespół Downa, z. Edwardsa i z. Pateau) określa ryzyko ich występowania: podstawowe – biorące pod uwagę wiek pacjentki, rasę, dodatkowe obciążenia i kombinowane – biorące pod uwagę anatomię płodu. Pozwala ono zakwalifikować pacjentki do grupy niskiego ryzyka (ryzyko wad genetycznych nieprzekraczające 1:300) lub wysokiego ryzyka (ryzyko wad genetycznych wyższe niż 1:300). Te pacjentki, które znajdą się w drugiej grupie, zostaną poinformowane o możliwości rozszerzenia diagnostyki prenatalnej. Lekarze korzystający z najnowocześniejszych aparatów USG mogą takie badania zarejestrować na filmie, będzie on stanowił niesamowitą pamiątkę – rejestracja życia od samego początku.

Coraz częściej badanie USG I trymestru poszerzane jest o określenie przepływów w naczyniach macicznych. Okazało się, że zaburzenia w tych przepływach mogą świadczyć (wartość predykcyjna) o zagrożeniu na przykład porodem przedwczesnym czy rzucawką w późniejszych okresach ciąży.

USG II

Badanie połówkowe, przez niektóre pacjentki zwane „sercowym” lub „serduszkowym”, przypada na okres między 18 a 22 tygodniem ciąży. Pacjentki należy zachęcać do wykonania tego badania około 21 tygodnia ciąży – wtedy właśnie płód jest najlepiej widoczny i ocena jego anatomii jest najdokładniejsza. Dla przyszłych rodziców to badanie jest szczególnie ważne – w tym tygodniu ciąży można z blisko 100-procentową pewnością określić płeć płodu. Ta ważna informacja z pewnością ucieszy mamę i tatę, jednak lekarz skupi się na sprawie najważniejszej – anatomii płodu. Różnica między badaniem w pierwszym trymestrze a badaniem połówkowym jest ogromna. W badaniu tym widać już cały uformowany płód, poszczególne organy, twarz, mimikę, ruchy płodu, nawet ziewanie. To także dobry moment na próbę wykonania badania 3D/4D – niesamowite zdjęcia, jakie można uzyskać przy dobrych warunkach badania, zapierają dech w piersiach – pierwszy portret dziecka do albumu rodzinnego cieszy najbardziej. Dodatkowo badanie to służy oczywiście szczegółowej analizie rozwijającego się maleństwa. Ocenimy budowę główki dziecka, kończyn, jamy brzusznej – takie badanie nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości o prawidłowych strukturach rozwijającego się organizmu. Lekarz skupi się wyjątkowo mocno na jeszcze jednym organie – sercu. Ogląda się je w tym badaniu niezwykle uważnie. Wszystkie odstępstwa od normy powinny zostać zanotowane. W razie dużych wad anatomicznych lekarz powinien także przeanalizować ewentualne inne wady (np. genetyczne), które łączą się ze zdiagnozowaną wadą serca. Tylko całościowa analiza zależności tych nieprawidłowości pozwoli ocenić płód w najszerszym zakresie.

USG III

Ostatnie USG, na które pacjentka zostanie skierowana przez lekarza prowadzącego, to badanie,  które kończy diagnostykę obrazową w ciąży. Polega ono na ponownej, globalnej ocenie anatomii płodu, ponownej analizie wszystkich ważnych struktur i wymiarów. Pomiary, które lekarz wykonuje, mają dać informację o tempie wzrostu płodu. Szybkość ta jest niezwykle ważna i jej obserwacja stanowi jeden z głównych punktów oceny płodu do momentu porodu. Siatki centylowe, z których korzystamy i na które nanosi się pomiary (BPD – odległość dwuciemieniowa (od ucha do ucha płodu), HC – obwód główki, AC – obwód brzuszka i FL – długość kości udowej), pomogą sprawdzić, czy wzrost płodu jest symetryczny. Poza oceną w centymetrach lekarz określi, czy na dany wiek ciąży wymiar ten jest odpowiedni. Jeśli dziecko jest większe niż wynika to z wieku ciąży według ostatniej miesiączki, mówi się o hipertrofii, czyli nadmiernym wzroście płodu. Jeśli płód okaże się zbyt mały – stwierdzona zostanie hipotrofia. Ocena tych parametrów będzie czynnikiem przesądzającym, czy ciążę należy kontynuować, czy dążyć do jej zakończenia porodem. W przypadku odstępstw od normy może się okazać konieczna hospitalizacja na oddziale patologii ciąży i systematyczny nadzór nad płodem. Ocenie zostanie także poddane łożysko – jego wydolność, stan morfologiczny, a także ilość wód płodowych. Dodatkowo ocena masy płodu pomoże przewidzieć przybliżoną masę urodzeniową płodu. Ta jednak zależy od wielu czynników i nie zawsze prognoza okazuje się trafiona – stąd też często takie USG powtarza się tuż przed porodem, już po przyjęciu do szpitala.

Medycyna XXI wieku pozwala na bardzo szczegółową diagnostykę i pomaga zajrzeć tam, gdzie jeszcze parę lat temu nie mieliśmy dostępu. USG jest wspaniałym narzędziem, bez którego współczesna perinatologia w zasadzie nie miałaby prawa istnieć. Z taką pomocą możemy nie tylko cieszyć się obrazkami dziecka z bardzo wczesnych etapów jego życia, ale również możemy wychwycić te nieprawidłowości, które mogą wymagać leczenia jeszcze w łonie matki. Coraz więcej wiemy, coraz więcej widzimy – ciekawe tylko, czy dziecko jest w równym stopniu zadowolone, że ktoś ciągle je „podgląda”.

Skomentuj artykuł

Torbiele jajników Uzależnienie od masturbacji – objawy