Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papilloma Virus)

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Co jakiś czas w mediach pojawiają się doniesienia o nowych, śmiercionośnych wirusach pojawiających się gdzieś na świecie. Trwoga, jaką powodują, jest wszechogarniająca. Często czynnik etiologiczny, który odpowiedzialny jest za nieznaczny promil zakażeń, spędza sen z powiek hipochondrykom. Natomiast jeśli skupić się na realnych zagrożeniach, okaże się, że istnieją takie wirusy, na temat których powinniśmy wiedzieć zdecydowanie więcej i zdecydowanie efektywniej działać. Jednym z nich jest wirus brodawczaka ludzkiego odpowiedzialny za wzrost ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy.

HPV

Wirus HPV występujący w około 100 typach jest przenoszony drogą płciową w trakcie kontaktów seksualnych (również w czasie kontaktów osób tej samej płci). Jego występowanie statystycznie ocenia się na ok. 630 mln zakażonych na świecie, a około 50% z nas w ciągu swojego życia będzie miało styczność z tym wirusem. Zarażenia w przypadku wirusa HPV dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Znacząca część zakażeń leczy się samoistnie dzięki naturalnej odpowiedzi immunologicznej pacjentki i tylko pozostała część należy do tzw. infekcji przetrwałych. Wagę problemu, który stanowi zakażenie wirusem HPV, podkreśla fakt, że najczęściej przez bardzo długi czas nie daje on żadnych niepokojących pacjentkę objawów, co znacznie wydłuża czas diagnostyki. Jest to o tyle istotne, że wiedza o jego nosicielstwie jest bardzo ważna z punktu widzenia zdrowia pacjentki.

Najczęściej wirus ten jest przyczyną tzw. kłykcin kończystych – czyli niegroźnych zmian brodawkowatych (stąd nazwa) na skórze. Odmiany wirusa , które powodują tego typu zmiany, zaliczamy do odmian niskoonkogennych – HPV 6, 11, 42, 43, 44. Nie zwiększają one ryzyka zachorowania na raka szyjki macicy, choć nosicielstwo tych typów HPV stanowi zawsze sygnał do odpowiednio częstej i systematycznej kontroli ginekologicznej.

Inaczej sprawa przedstawia się w przypadku tzw. wysokoonkogennych typów wirusa. Są to najczęściej HPV 16 i 18, rzadziej 31, 33, 35, 39, 40, 43, 51, 52, 53, 54, 55, 56 i 58. W tej sytuacji istnieje wysokie ryzyko transformacji nowotworowej na szyjce macicy, prowadzącej do raka. Wirusy HPV 16 i 18 są odpowiedzialne za rozwój około 70% przypadków raka szyjki macicy. Bardzo istotna jest informacja, która powinna zostać bezwzględnie przekazana pacjentce, że nosicielstwo nie oznacza choroby (raka szyjki macicy). Dlatego też na te pacjentki, zarażone wspomnianymi typami wirusów, lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę.


DIAGNOSTYKA

Zawsze w pierwszej linii diagnostycznej stoi cytologia. Część z wyników może dać informację o podejrzeniu infekcji tym wirusem. Nie jest to jednak badanie swoiste w wykrywaniu zakażenia HPV. Badaniem, dzięki któremu wykryć można ewentualne nosicielstwo, są testy na wirus HPV. Proste, niebolesne pobranie materiału na badanie genetyczne pozwoli stwierdzić, z którym typem wirusa mamy do czynienia. Można je wykonać u kobiety w każdym wieku. W szczególności powinny o nim pomyśleć pacjentki z nieprawidłowymi wynikami badań cytologicznych, po menopauzie, z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raka szyjki macicy. Przygotowanie do tego badania opiera się na podobnych zasadach co w przypadku cytologii, czyli:

  • przez okres 24 godzin przed pobraniem należy zrezygnować ze współżycia płciowego oraz ograniczyć zabiegi higieniczno-pielęgnacyjne okolicy narządów płciowych;
  • wymazu nie należy pobierać u pacjentek w okresie krwawienia miesiączkowego;
  • przez okres 48 godzin przed pobraniem wymazu nie należy stosować żadnych leków dopochwowych lub maści zewnętrznych (zwłaszcza leków przeciwgrzybiczych);
  • zachować 7 dni przerwy po leczeniu środkami przeciwdrobnoustrojowymi;
  • zachować 1 dzień przerwy po badaniu ginekologicznym czy USG ginekologicznym.


PROFILAKTYKA I SZCZEPIENIA

Lepsza profilaktyka niż leczenie – wynikają z tego zalecenia Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, by populacyjnym szczepieniom profilaktycznym poddawać dziewczęta między 12. a 15. rokiem życia, czyli przed rozpoczęciem współżycia i narażeniem na zarażenia. Szczepienia w wieku późniejszym nie tracą na skuteczności i są zalecane również starszym kobietom.
Dostępne na rynku szczepionki to:

  • Cervarix – szczepy HPV 16, 18, podawana domięśniowo w trzech dawkach (0, 1, 6 miesiąc)
  • Silgard – szczepy HPV 6, 11, 16, 18, podawana domięśniowo w trzech dawkach (0, 2, 6 miesiąc)

 

Należy pamiętać, że:

  • szczepienia nie zwalniają pacjentki z systematycznych badań ginekologicznych i diagnostyki cytologicznej, jako że nie chronią one przed innymi typami wirusa, które mogą prowadzić do rozwoju zmian nowotworowych szyjki macicy;
  • szczepienia warto wykonać nawet u kobiet, u których wcześniej wykryto wirusa HPV;
  • są to szczepienia, które chronią w 100% (w przypadku HPV 16 i 18) i 99% w przypadku HPV 6 i 11;
  • są to szczepienia bezpieczne dla zdrowia pacjentki;
  • szczepienia należy przeprowadzić w pełnym schemacie – przerwanie szczepienia po pierwszym podaniu nie gwarantuje odpowiedniego poziomu przeciwciał;
  • nie wolno stosować szczepionek w przypadku stwierdzenia: reakcji alergicznej na drożdże, ciężkich chorób układowych, ciąży, trombocytopenii i innych skaz krwotocznych, niewyjaśnionych stanów gorączkowych;
  • przed podaniem szczepionki należy pobrać cytologię kontrolną – wykluczenie obecnego procesu rozrostowego;
  • przed podaniem szczepionki nie jest wymagany test na HPV – brak możliwości diagnostyki przebytych zarażeń, które samoistnie ustąpiły w przeszłości.

Oprócz szczepień pewne zachowania pacjentki będą miały wpływ na ochronę przed ekspozycją na wirus HPV:

  • współżycie z jednym, stałym partnerem;
  • prezerwatywa w przypadku wielu partnerów – nie chroni przed zarażeniem w 100%, ale znacząco zmniejsza ryzyko transmisji;
  • zaprzestanie palenia – substancje chemiczne zawarte w dymie papierosowym zmniejszają skuteczność naturalnych mechanizmów obronnych układu immunologicznego;
  • suplementacja preparatami zawierającym kwas foliowy – niektóre badania podają ich pozytywny wpływ na wzrost odporności na wirusa.

Każdej pacjentce zgłaszającej się do ginekologa warto przedstawić podstawowe informacje o zarażeniu wirusem HPV. Im szersza wiedza i społeczna świadomość, tym częściej wykrywać będzie można pacjentki z grup wysokiego ryzyka i tym skuteczniej przeciwdziałać procesom nowotworowym szyjki macicy.

Skomentuj artykuł

Uzależnienie od masturbacji – objawy Wirusy w ciąży