Wpływ terapii hormonalnej na metabolizm

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Nie od dziś wiadomo, że tabletka antykoncepcyjna czy ogólnie pojęte hormony nie pozostają bez wpływu na nasz organizm. Co więcej, wpływ ten jest często do tego stopnia demonizowany, że skutecznie odstrasza ewentualne użytkowniczki. Zaobserwować można utworzenie się dwóch frakcji wśród pacjentek – jedne z nich twierdzą , że antykoncepcja to w zasadzie pastylki, druga frakcja trzyma się zdania, że antykoncepcja to samo zło, a zyski z jej użytkowania są zdecydowanie mniejsze niż koszty, które ponosi nasz organizm. Jak jest naprawdę?

Powikłania zakrzepowe

Każda pacjentka w momencie rozpoczęcia przyjmowania hormonów powinna zostać poinformowana o wzroście ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych przy antykoncepcji. Dzieje się tak, gdyż estrogeny podane z zewnątrz zwiększają produkcję czynników krzepnięcia. Dotyczy to przede wszystkim preparatów dwuskładnikowych (zawierających estrogen i progestagen), jako że preparaty jednoskładnikowe (progestagenne) tego ryzyka nie podwyższają. Informacja ta z pozoru może się wydawać dramatyczna i bardzo niepokojąca. Wymaga ona jednak komentarza – ryzyko to wzrasta prawie dwukrotnie, ale podwyższone jest ono głównie w pierwszych latach stosowania preparatu. Znamienne jest również to, że ryzyko rośnie wraz z wiekiem pacjentki i jej masą ciała. Zależne jest ono także od dawki estrogenów w preparacie, co powinno być wzięte pod uwagę w momencie wyboru leku dla danej pacjentki. Nie bez znaczenia jest tutaj palenie papierosów – u palących pacjentek ryzyko to podnosi się jeszcze bardziej, stąd też u takich pacjentek, powyżej 35. roku życia, preparaty dwuskładnikowe powinny być stosowane bardzo ostrożnie.

Ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

populacja

ryzyko względne

zachorowalność

 

 

 

młode kobiety

1

5-10/10000/rok

kobiety w ciąży

6

30-60/10000/rok

antykoncepcja z wysoką dawką estrogenów

6-10

30-100/10000/rok

antykoncepcja z niską dawką estrogenów

2

10-20/10000/rok

 

Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych jest więc niskie. Każda pacjentka pozostająca pod opieką lekarską, wykonująca systematyczne badania kontrolne, powinna się czuć bezpieczna. Odpowiednio dobrany dla niej preparat zminimalizuje ewentualne niebezpieczeństwo prawie do zera.

Lipidy

Dużym niepokojem napawały badaczy wyniki dotyczące wpływu hormonów na stężenie lipidów w organizmie. Obawy te odnosiły się jednak do preparatów zawierających dużą dawkę progestagenów. Dzięki postępowi i nowoczesnym technologiom dawka progestagenu w preparatach antykoncepcyjnych znacząco się zmniejszyła, co sprawiło, że negatywny wpływ na skład lipidowy odszedł w zapomnienie. Obecnie wykazano, że małodawkowe preparaty nie pogarszają profilu lipidowego. Co więcej, w niektórych pracach podkreśla się pozytywne działanie doustnych preparatów antykoncepcyjnych na przesunięcie współczynników stężenia LDL („zły cholesterol”) w stosunku do HDL („dobry cholesterol”) na korzyść tego drugiego.

Węglowodany

W świetle najnowszych badań wpływ antykoncepcji hormonalnej na gospodarkę cukrową jest znikomy w przypadku preparatów niskodawkowych. Nie wykazano zwiększonej zachorowalności na cukrzycę lub częstszego występowania nieprawidłowej tolerancji glukozy. Stwierdzane czasem zwiększenie poziomu glikemii nie ma znaczenia klinicznego i jest całkowicie odwracalne.

Wątroba

Poprzez swoje działanie na syntezę DNA i RNA w komórkach wątrobowych, wpływ na produkcję enzymów wątrobowych i aktywność enzymów wewnątrzkomórkowych, regulację syntezy lipidów, lipoprotein i węglowodanów preparaty hormonalne mają stale związek z pracą wątroby. Mimo tak silnego wpływu na pracę tego narządu, badania nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju ciężkich chorób wątroby u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną.

Antykoncepcja hormonalna wpływa nie tylko na narząd rodny i naszą płodność. Skutkiem stosowania hormonów powinien być jednak nie strach przed nimi, ale chęć podejmowania działań profilaktycznych i systematycznych badań lekarskich, które pozwolą ocenić ich tolerancję. Ocena wskazań i przeciwwskazań do stosowania danego typu antykoncepcji spowoduje uniknięcie ryzyka związanego z jej używaniem. Niezwykle szeroka gama preparatów ułatwić może ich dostosowanie do nawet najbardziej wymagających pacjentek.   

Skomentuj artykuł

Wirusy w ciąży Współżycie w ciąży, czyli czy można uprawiać seks w ciąży