Zabiegi diagnostyczne w ginekologii

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Diagnostyka ginekologiczna to nie tylko badania, z których ginekolog może skorzystać w warunkach gabinetu lekarskiego. W przypadku konieczności rozszerzenia badań i wskazań do badań inwazyjnych pacjentka zostanie skierowana do szpitala. Dzięki zaawansowanej technice i narzędziom każdy przypadek odstępstw od normy może zostać odpowiednio zdiagnozowany, co pociągnie za sobą celowane, dobrze dobrane leczenie.

Abrazja diagnostyczna i histeroskopia

W czasie badania ultrasonograficznego lekarz ocenia narząd rodny. Uzyskany obraz pozwala zbadać macicę, przebieg i wygląd jajowodów, jajniki. Dokładna diagnostyka zawiera również opis zawartości jamy macicy. W razie stwierdzenia zmian w obrębie błony śluzowej jamy macicy, np. przerostu endometrium, obecności polipów endometrialnych (najczęściej niegroźnych tworów wywodzących się z przerosłej błony śluzowej), mięśniaków podśluzówkowych (lokalizujących się pod błoną wyściełającą jamę macicy) czy niepokojących objawów z wywiadu lekarskiego – nieprawidłowych krwawień z dróg rodnych czy krwawień pomenopauzalnych, konieczna będzie abrazja diagnostyczna. Wyłyżeczkowanie kanału szyjki i jamy macicy to zabieg, który wiąże się z jednodniowym pobytem w szpitalu. Prawie zawsze pacjentka jest przyjmowana do szpitala rano, na czczo, poddana zabiegowi i wypisana do domu tego samego dnia w godzinach popołudniowych. Wykonuje się go, ze względu na komfort pacjentki, w znieczuleniu krótkim ogólnym – pacjentka na krótko zasypia i nie czuje bólu. Trwa on ok. 5-10 minut i wiąże się z pobraniem materiału z obrębu kanału szyjki macicy i z jamy macicy. Wyłyżeczkowane tkanki oceni histopatolog pod mikroskopem i wskaże odpowiednie postępowanie. Pacjentka po zabiegu może odczuwać nieznaczny dyskomfort w podbrzuszu, może również podplamiać nawet do 10-14 dni. W razie konieczności proponuje się pacjentce krótkie zwolnienie lekarskie, jednak w większości przypadków powrót do pracy możliwy jest nawet następnego dnia. Wyniki badania otrzymamy po ok. 2-3 tygodniach i wedle nich proponuje się odpowiednie leczenie.        

Jeśli u pacjentki w wyniku badania USG istnieje podejrzenie na przykład polipa endometrialnego, można skorzystać z zabiegu, jakim jest histeroskopia. Polegająca na wprowadzeniu do macicy kamery metoda diagnostyczna pozwala ocenić jej zawartość, stwierdzić nieprawidłowości i w trakcie jednego zabiegu przeprowadzić procedurę leczniczą – na przykład usunięcie polipa błony śluzowej jamy macicy. Dodatkowo szczegółowa ocena kanału szyjki macicy, kształtu jamy macicy, miejsc ujścia jajowodów przyda się w przypadku leczenia niepłodności jako metoda diagnostyczna budowy narządu rodnego.      

W przypadku stwierdzonych nieprawidłowości na tarczy szyjki macicy zabieg abrazji i histeroskopii można rozszerzyć o pobranie wycinków z szyjki macicy. W czasie tego samego zabiegu wykonuje się pobranie materiału z miejsc podejrzanych i także te tkanki poddane są ocenie histopatologa.

Kolposkopia

W przypadku nieprawidłowej cytologii wskazane będzie wykonanie badania kolposkopowego. To niebolesne badanie można wykonać w każdym gabinecie wyposażonym w odpowiedni sprzęt medyczny. Mikroskopowe badanie tarczy szyjki, barwionej kwasem octowym i płynem Lugola, ma za zadanie odszukać te obszary, z których należy pobrać wycinki. Te pola, w których komórki barwią się w nieprawidłowy sposób, wymagają pobrania materiału i oceny histopatologicznej.  Badanie to pozwala uzyskać o wiele więcej informacji niż zwykła cytologia. Pozwala również kwalifikować pacjentki do odpowiedniego zabiegu leczniczego – elektrokonizacji, amputacji szyjki macicy lub nawet do usunięcia narządu rodnego. 

Histerosalpingografia

W celu oceny budowy narządu rodnego, stwierdzenia ewentualnych wad anatomicznych czy  diagnostyki niepłodności zastosować można HSG. Badanie z użyciem promieni rentgena polega na wprowadzeniu do macicy i jajowodów płynu kontrastującego widocznego na zdjęciu rentgenowskim. Jego podawanie do wnętrza narządu rodnego oceni jego budowę, ewentualne zmiany w obrębie jamy macicy (np. przegrodę) czy polipy, pozwoli zweryfikować drożność jajowodów w przypadku problemów z płodnością. Zabieg jest względnie niebolesny, wykonywany w zespole ginekologiczno-radiologicznym. Trwa ok 30-45 minut i może być jednocześnie diagnostyczny i leczniczy. W przypadku niedrożności jednego lub obu jajowodów przy podaniu środka kontrastującego pod większym ciśnieniem udaje się czasem udrożnić zatkany jajowód. Po zabiegu i opisie radiologicznym pacjentka wychodzi szybko do domu. W razie stwierdzenia niedrożności jajowodów niemożliwe będzie zajście w ciążę w sposób naturalny. Lekarz skieruje wtedy pacjentkę do kliniki niepłodności zajmującej się rozrodem wspomaganym.    

SonoHSG to odmiana histerosalpingografii cechująca się tym, że jako środek podany do macicy stosowana jest najczęściej sól fizjologiczna. Czyni to zabieg bezpieczniejszym, ponieważ płyny obojętne (w tym sól fizjologiczna) w odróżnieniu od środków kontrastujących nie powodują reakcji alergicznych. Badanie wygląda podobnie jako zwykłe HSG, przy czym w tym przypadku nie stosuje się promieni rentgenowskich – narząd rodny ocenia się w USG.

USG uroginekologiczne

Wiele pacjentek w starszym wieku zmaga się z problemami dotyczącymi obniżenia narządu rodnego. Czy jest to obniżenie ścian pochwy, wypadanie szyjki macicy czy całkowite wypadanie narządu rodnego, z pewnością takie schorzenia  znacząco wpływają na komfort pacjentki. Wiążą się z nimi duże dolegliwości, obniżenie narządu rodnego naraża na urazy i otarcia, często dołącza do tego również nietrzymanie moczu. Proponowaną diagnostyką przed interwencjami uroginekologicznymi jest USG oceniające dno miednicy, wzajemne oddziaływanie narządu rodnego, moczowodów, pęcherza moczowego i cewki moczowej. Taka ocena dostarczy również niezbędnych informacji co do wyboru zabiegu, który pomoże pacjentce w największym zakresie. Monitoring pooperacyjny pozwoli ocenić efekt zabiegu i pozwoli na ewentualne korekty.

USG Doppler

Coraz bardziej rozszerza się zasięg informacji, do jakich mamy dostęp, stosując „zwykłe” narzędzie, jakim jest ultrasonografia. Choć efekt Dopplera jest powszechnie znany, jego wykorzystanie w ginekologii z dnia na dzień rośnie. Interesujące dla ginekologa będą przede wszystkim przepływy w naczyniach zmiany, którą obserwuje. Najczęściej będą to zmiany jajnika, gdzie istotne są wartości przepływów krwi w naczyniach doprowadzających. Jeśli wyniki zaniepokoją badającego, wtedy zmiana powinna być bardzo rzetelnie diagnozowana, również z użyciem innych badań obrazowych i markerów nowotworowych. W razie zwiększonych oporów w obserwowanych naczyniach pacjentka musi liczyć się z koniecznością interwencji operacyjnej.

Laparoskopia diagnostyczna (z kolorografią)

W przypadkach trudnych diagnostycznie bądź wymykających się standardowym badaniom konieczna może okazać się laparoskopia. Zabieg operacyjny łączący się z kilkudniowym pobytem w szpitalu pozwoli w bardzo dokładny sposób ocenić narząd rodny, da szansę usunąć zmiany chorobowe w obrębie macicy (mięśniaki), jajowodów (wodniaki) czy jajników (torbiele) i z pomocą kolorografii sprawdzić drożność jajowodów. Odpowie także na pytanie, czy pacjentka cierpi na endometriozę, zrosty w jamie brzusznej czy inne problemy utrudniające zajście w ciążę. Mimo że jest to zabieg operacyjny, stosując technikę laparoskopii, pacjentka szybko opuszcza szpital i w krótkim czasie wraca do pełnej aktywności. Obecnie hospitalizacja najczęściej trwa ok. 2-3 dni, rekonwalescencja około 2 tygodnie. Wyniki histopatologiczne znane po 2-3 tygodniach ułatwią dalsze postępowanie.

Zaawansowane techniki diagnostyczne służą odpowiednio prowadzonej terapii. Skrócą czas do uzyskania diagnozy, a także ukierunkują na najbardziej efektywne leczenie. Pacjentka szybciej wróci do zdrowia i sprawniej osiągnie pełną aktywność.

Skomentuj artykuł

Współżycie w ciąży, czyli czy można uprawiać seks w ciąży Zaburzenia libido i impotencja - zaburzania psychiczne i fizyczne