Zaburzenia miesiączkowania i równowagi hormonalnej

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Zaburzenia cyklu miesiączkowego to jeden z najczęstszych problemów, z którym kobiety zgłaszają się do ginekologa.

Zmiana obfitości krwawień, ich przedłużanie się, miesiączki bardziej skąpe niż zazwyczaj, rozregulowanie czasu występowania krwawienia to częste postaci tych zaburzeń. Mimo że najczęściej są to problemy występujące jednorazowo lub szybko przemijające, to jednak pozostałym pacjentkom potrzebna będzie diagnostyka i dalsze leczenie.

Prawidłowe krwawienie miesiączkowe charakteryzuje się u zdrowej kobiety w wieku rozrodczym fizjologiczną menstruacją powtarzającą się regularnie co ok. 28 dni (28-32 dni) i trwa ok. 4 dni. Objętość krwi, którą kobieta traci w trakcie miesiączki, to ok. 10-80 ml. Strata ta najczęściej jest na tyle znikoma, że nie spowoduje pogorszenia samopoczucia bądź znacznego osłabienia. Charakterystyczne jest również to, że w normalnych warunkach krew miesiączkowa nie krzepnie, co stanowi ważny czynnik różnicujący nieprawidłowe krwawienia wymagające diagnostyki.

Każde krwawienie miesięczne odbiegające od normy może wzbudzać niepokój.
Pacjentki najczęściej opisują bardzo dokładnie charakterystykę swoich miesiączek, zdecydowana większość notuje ich występowanie, cześć z nich również jej objętość. Wiedzą, kiedy dokładnie się zaczęła, kiedy skończyła, czy była taka jak zwykle, czy może wyglądała inaczej. To ważne informacje i każda kobieta udając się do lekarza, powinna je jak najdokładniej przekazać.

Statystycznie najczęstszym problemem dotyczącym krwawień miesiączkowych jest zatrzymanie miesiączki.
Już kilka dni opóźnienia spodziewanej miesiączki skłania kobietę do wykonania testu ciążowego. W zdecydowanej większości test ten nie wykazuje ciąży. I choć zatrzymanie miesiączki powyżej 6 miesięcy powinno być przyczyną podjęcia diagnostyki, zwyczajowo dzieje się to znacznie wcześniej. Tego typu problemy wymagają bardzo wnikliwego i szczegółowego wywiadu lekarskiego. Dodatkowo wywiad lekarski uzupełniony zostanie badaniem ginekologicznym, koniecznie rozszerzonym o badanie ultrasonograficzne przezpochwowe lub przezbrzuszne. Mimo obaw pacjentek o to, że brak miesiączki może wiązać się z chorobą, zaburzenia te nie trwają dłużej niż 2-3 miesiące. Wynikają najczęściej z przemęczenia, słabszego okresu w pracy i większego stresu. Często zapomnieć można, że nasz styl życia, praca i obowiązki nie pozostają bez wpływu na nasz organizm. Większa ilość stresu potrafi sporo namieszać chociażby w stężeniu prolaktyny, która blokować może wystąpienie miesiączki. Jeśli jednak zatrzymanie miesiączki trwa dłużej niż 6 miesięcy, konieczna będzie konsultacja lekarska.

Kolejnym z częstych zaburzeń są nieregularne miesiączki.
Krótkie cykle, gdy krwawienia występują częściej niż co 28 dni, lub odwrotnie – długie cykle, czyli krwawienia co więcej niż 32 dni, również są dla pacjentki niepokojące. Choć większość z nich może spotkać się z opinią, że „taka ich uroda”, to jednak duża grupa kobiet będzie potrzebować pomocy ginekologicznej. Zachowanie regularności w miesiączkowaniu pozwala na orientację w cyklu miesiączkowym, jego poszczególnych fazach, okresach płodnych i niepłodnych, co z pewnością konieczne będzie w przypadku chęci zajścia w ciążę.

Część kobiet zwróci również uwagę na obfitość swoich krwawień miesiączkowych. Przyczyną częstych konsultacji są sytuacje, w których krwawienia te są na tyle obfite, że powodują znaczne osłabienie organizmu, kiepskie samopoczucie, nieczęsto prowadząc do przejściowych niedokrwistości, również takich wymagających substytucji preparatami żelaza.

Bardzo bolesne miesiączki, niekiedy wyłączające kobietę z codziennego funkcjonowania, potrafią poważnie ograniczyć komfort życia w „te dni”. Często są to sytuacje, w których pacjentka szuka pomocy na szpitalnych izbach przyjęć. Wtedy zwykle domowe leki przeciwbólowe nie przynoszą ulgi.

Każde z wymienionych zaburzeń miesiączkowania stanowi dla pacjentki powód do obaw i niepokoju dotyczącego własnego zdrowia.
W takich momentach niezbędna będzie kontrola lekarska, do której pacjentka powinna się przygotować. Przygotowaniem będzie wiedza o charakterze, nasileniu, obfitości i niepokojących sygnałach dotyczących miesiączkowania. Nie do przecenienia jest w takim przypadku dzienniczek menstruacyjny, własne obserwacje i opis zaburzeń miesiączkowania. Tylko pacjentka, która wnikliwie obserwuje samą siebie i sygnały, które wysyła jej własny organizm, może pomóc w jak najdokładniejszej diagnozie.

Możliwości i badania, jakimi dysponuje ginekolog, są duże i dostosowane indywidualnie do każdej pacjentki. Zawsze na pierwszym miejscu jest wywiad lekarski. Nawet nic nieznaczące na pierwszy rzut oka zaburzenia mogą wpływać na układ hormonalny i powodować jego dysregulację. Stres, zaburzania odżywiania, nieprawidłowy rozwój, nieprawidłowości genetyczne, nadmierne owłosienie, mlekotok to w takiej diagnostyce podstawowe informacje. Dalszym krokiem będzie sięgnięcie po badania – od przedmiotowego po obrazowe, laboratoryjne, czynnościowe testy hormonalne czy finalnie wyłyżeczkowanie jamy macicy.

Ustalenie powodu, z którego układ hormonalny nie funkcjonuje prawidłowo, kończyć się powinno zawsze wnioskiem dotyczącym dalszego leczenia.
Pierwszym etapem diagnostycznym są badania manualne przezpochwowe rozszerzone o badanie USG. Kolejnym krokiem jest kontrola pracy tarczycy czy stężenia prolaktyny. Następnie sięga się po badania hormonalne. Są to zarówno pomiary stężeń odpowiednich hormonów płciowych, co ważne, wykonane w odpowiednim momencie cyklu miesiączkowego, jak i badania z użyciem testów czynnościowych (próba z metoclopramidem w przypadku podejrzenia zbyt wysokiego poziomu prolaktyny czy próba „P” przy zatrzymaniu miesiączki). Wiele z tych badań bardzo szybko daje odpowiedź co do przyczyny zaburzeń.

Diagnostyka i leczenie zaburzeń miesiączkowania zawsze powinny być zindywidualizowane. Z racji ogromnej liczby przyczyn tych problemów diagnostyka często opiera się na badaniach wykonywanych w obu fazach cyklu miesiączkowego.

Uregulowanie miesiączek jest szczególnie ważne u kobiet planujących zajście w ciążę, gdyż będzie od tego zależeć zarówno kalendarz dni płodnych, koncepcja, jak i powodzenie położnicze.

Skomentuj artykuł

Zaburzenia libido i impotencja - zaburzania psychiczne i fizyczne Zakończenie stosowania antykoncepcji - jak, dlaczego i kiedy to zrobić?