Zakrzepica a antykoncepcja – która jest bezpieczna i skuteczna

Wydrukowano z portalu
21 plus 7

Antykoncepcja przy zakrzepicy

Antykoncepcja to swoisty „luksus”, dzięki któremu mamy kontrolę nad własną płodnością. Przewaga, jaką zyskuje kobieta, świadomie sterując swoim potencjałem płodności, jednocześnie nie szkodząc swemu zdrowiu, to dowód jak nowoczesnymi preparatami dysponujemy. Umiejętne i odpowiedzialne stosowanie hormonów przyniesie wiele zadowolenia i pożytku.

Jak każdy lek, także i tabletka hormonalna, plaster, krążek dopochwowy czy spirala nie są zupełnie obojętne dla organizmu. Fakt, że są sprzedawane wyłącznie na receptę, nasuwa prosty wniosek – ich stosowanie powinno być zgodne z odpowiednim przygotowaniem i nadzorem leczenia i kontrolą lekarską. Należy też zastanowić się nad tym, która forma antykoncepcji przy zakrzepicy jest najlepszym wyborem.

Antykoncepcja a zakrzepica

W ostatnich latach wiele mówi się w mediach, a zwłaszcza w prasie kobiecej na temat antykoncepcji. Część z tych źródeł ocenia ją bardzo pozytywnie, inne, bazując na analizie działań niepożądanych, wskazują na jej negatywny wpływ na zdrowie. Jednym z częściej analizowanych aspektów jest wpływ antykoncepcji hormonalnej przy zakrzepicy na zdrowie. Jednocześnie bardzo wzrosła wiedza pacjentek na temat preparatów hormonalnych, które proponuje im lekarz. Już nie ten preparat jest „najlepszy”, który przyjmuje i poleca bliska przyjaciółka, tylko ten, który wskaże lekarz jako najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy w danej sytuacji. Świadomość pacjentek i ostrożność lekarzy ma jeszcze jedną niezaprzeczalną zaletę – mając w pamięci ograniczenia, które należy wziąć pod uwagę stosując antykoncepcję, rozsądek nakazuje wykonanie choćby podstawowych badań laboratoryjnych i pomiary ciśnienia krwi. Wiele kobiet może uznać to za fanaberię – coraz częściej zdarza się jednak wykryć wczesne postacie cukrzycy czy zaburzenia pracy wątroby nawet wśród młodych dziewcząt. Wśród koniecznych badań z pewnością znaleźć się powinien układ krzepnięcia. Niezaprzeczalnie antykoncepcja będzie kojarzyć się z tym niezwykle misternym systemem czynników krzepnięcia.

Wywiad lekarski to podstawa – informacja o przebytych epizodach zakrzepowo-zatorowych jest jedną z najistotniejszych. Owe rzadkie schorzenia, kojarzone z zakrzepicą żył kończyn dolnych w najlepszym przypadku lub udarem czy zawałem w najgorszym, staną się bezwzględnymi przeciwwskazaniami do terapii hormonami. Problem ten nie powinien zostać zbagatelizowany. W 1998 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) doniosła, że u kobiet stosujących antykoncepcję ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej jest 3 – 6 razy większe niż u kobiet jej niestosujących. Czy jest to duże ryzyko? W ciąży zakrzepica bywa niebezpieczeństwem występującym od 3 do 20 razy częściej (przy braku innych czynników). Ryzyko zakrzepicy przy antykoncepcji można zatem uznać za podwyższone. Nie wolno tego uznać za błahostkę. Zwłaszcza te kobiety, u których istnieje kilka czynników ryzyka, powinny dokładnie przedyskutować te okoliczności ze swoim ginekologiem. Warianty sytuacji, dające jeszcze wyższe ryzyko powikłań to z pewnością wiek (>35. roku życia) połączony z nikotynizmem. U części pacjentek palenie „mało” oznaczać może nawet paczkę papierosów na dobę, a to już rodzi poważne obawy o nadmierny wzrost ryzyka powikłań.

Antykoncepcja hormonalna a zakrzepica - czy to możliwe?

Czy należy bać się zakrzepicy przy antykoncepcji? Opracowania statystyczne nie potwierdzają konieczności ani klinicznych zalet wykonywania każdej pacjentce badań w kierunku zaburzeń układu krzepnięcia. Zwłaszcza rozszerzanie ich o ocenę mutacji genetycznych związanych z krzepnięciem nie jest zalecane u pacjentek bez czynników ryzyka w przeszłości. Uwaga skupiona na dokładnym i szerokim wywiadzie zarówno indywidualnym jak i rodzinnym ma wyszczególnić te kobiety, które, mówiąc kolokwialnie, są „kandydatkami” do zakrzepicy. Wzrost średniej masy ciała w populacji kobiet w Polsce to również powód ostrożniejszego stosowania hormonów. Przy odrobinie dobrej woli i zrozumienia każdej pacjentce można zaproponować bezpieczne, hormonalne lub niehormonalne rozwiązanie.

Możliwe metody antykoncepcji przy zakrzepicy

Antykoncepcja przy zakrzepicy nie musi być zabroniona. Kobiety z czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia epizodów zakrzepowo-zatorowych nie są tym samym w beznadziejnej sytuacji, gdyż zakrzepica zakrzepicy nierówna. Czym innym jest zakrzepica u któregoś z członków rodziny, a czym innym rozległy zawał serca w młodym wieku. O ile nie mamy do czynienia z bezwzględnymi przeciwwskazaniami spróbować można preparatów z możliwie najniższą dawką hormonów. Ciekawą alternatywą mogą być również preparaty jednoskładnikowe. Polecane są matkom karmiącym – w laktacji nie powinno się stosować „zwykłej” dwuskładnikowej tabletki jak i palaczkom po 35. roku życia. Mnogość hormonów na rynku, wiele ich konfiguracji czy typów świadczy o bogactwie nowoczesnej antykoncepcji. Wybór powinien być podyktowany zawsze bezpieczeństwem i zdrowiem – pozwoli to uniknąć niekiedy poważnych działań niepożądanych.

Żadnego leku nie można uznać za całkowicie bezpieczny. Jeśli jednak wystarczająco dużo uwagi poświęcimy odpowiedniej diagnostyce z pewnością uda się zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

VIB/221/06-2018

Skomentuj artykuł

Antykoncepcja, a trądzik Cesarskie cięcie na życzenie – zagrożenia i możliwe powikłania